Shloka 23
सुरेश: शरणं शर्म विश्वरेता: प्रजाभव: । अह: संवत्सरो व्याल: प्रत्यय: सर्वदर्शन:
sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ | ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ ||
ભીષ્મ બોલ્યા—તે સુરેશ છે, દેવતાઓનો સ્વામી; શરણ છે, દીન-દુઃખીઓનો પરમ આશ્રય; શર્મ છે, પરમાનંદસ્વરૂપ। તે વિશ્વરેતા છે, જગતનું બીજ અને કારણ; પ્રજાભવ છે, જેના પરથી સર્વ પ્રજા ઉત્પન્ન થાય છે। તે અહઃ છે, પ્રકાશસ્વરૂપ; સંવત્સર છે, કાળસ્વરૂપ; વ્યાલ છે, શેષનાગસ્વરૂપ ધારક; પ્રત્યય છે, શુદ્ધ બુદ્ધિથી અનુભૂત સત્ય; અને સર્વદર્શન છે—સર્વનો દ્રષ્ટા, સર્વસાક્ષી।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches devotion grounded in recognition of the Divine as the ultimate refuge and the cosmic principle behind creation, time, and moral knowledge—encouraging surrender to the all-seeing witness who sustains order.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction by reciting a hymn-like sequence of divine names/attributes, describing the Supreme through epithets that link divinity with protection, bliss, creation, time, and omniscience.