Shloka 3
Vyāsa’s Arrival at Janamejaya’s Sarpasatra; Commissioning of Vaiśaṃpāyana’s Recital (व्यासागमनम्)
Devanagari script
आस्तीक उवाच कि निमित्तं मम पितुर्दत्ता त्वं मातुलेन मे । तन्ममाचदक्ष्व तत्त्वेन श्रुत्वा कर्तास्मि तत् तथा
Translation
આસ્તીક બોલ્યો—માતા! મારા મામાએ કયા નિમિત્તથી તમારું લગ્ન મારા પિતასთან કરાવ્યું હતું? તે મને તત્ત્વથી કહો. સાંભળીને હું તે પ્રમાણે તેની સિદ્ધિ માટે પ્રયત્ન કરીશ.
Word by Word
आस्तीकःĀstīka
आस्तीकः:
Karta
TypeNoun
Rootआस्तीक
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
निमित्तम्reason, cause
निमित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
ममmy
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular, 1st
पितुःof (my) father
पितुः:
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
दत्ताgiven (in marriage)
दत्ता:
TypeVerb
Rootदा
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular, 2nd
मातुलेनby (my) maternal uncle
मातुलेन:
Karana
TypeNoun
Rootमातुल
FormMasculine, Instrumental, Singular
मेof me, my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular, 1st
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
ममto me
मम:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular, 1st
आचक्ष्वtell, explain
आचक्ष्व:
TypeVerb
Rootचक्ष्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
तत्त्वेनtruthfully, in accordance with the truth
तत्त्वेन:
Karana
TypeNoun
Rootतत्त्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada
कर्तास्मिI shall do / I will undertake
कर्तास्मि:
TypeVerb
Rootकृ
FormPeriphrastic future (लुट्), 1st, Singular, Parasmaipada
तत्that (act/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
तथाthus, accordingly
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Speaker
आस्तीक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes