Shloka 2
Vyāsa’s Arrival at Janamejaya’s Sarpasatra; Commissioning of Vaiśaṃpāyana’s Recital (व्यासागमनम्)
Devanagari script
अहं तव पितु: पुत्र भ्रात्रा दत्ता निमित्तत: । काल: स चायं सम्प्राप्तस्तत् कुरुष्व यथातथम्
Translation
બેટા! એક નિમિત્ત લઈને મારા ભાઈએ તારા પિતასთან મારું લગ્ન કરાવ્યું હતું. હવે તેની પૂર્તિ માટે યોગ્ય સમય આવ્યો છે; તેથી તું યથાવત્ રીતે તે હેતુ પૂર્ણ કર.
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
पितुःof (your) father
पितुः:
Sampradana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
पुत्रO son
पुत्र:
Sampradana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
भ्रात्राby (your) brother
भ्रात्रा:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
दत्ताgiven (in marriage)
दत्ता:
Karta
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
निमित्ततःfor a reason/on account of a pretext
निमित्ततः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootनिमित्त
Formablatival adverb in -तः
कालःtime
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
सःthat (he/it)
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अयम्this
अयम्:
Karta
TypeNoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्प्राप्तःhas arrived/has come
सम्प्राप्तः:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (आप्नोति)
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past active/resultative participle)
तत्that (thing/that purpose)
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कुरुष्वdo/perform
कुरुष्व:
TypeVerb
Rootकृ (करोति)
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
यथाas/in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
तथाso/in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Speaker
शौनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes