Shloka 32
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
गुर्वर्थ इति चाकाममुपयाजमचोदयत् । याजो द्रोणविनाशाय प्रतिजज्ञे तथा च सः
gurvartha iti cākāmam upayājam acodayat | yājo droṇavināśāya pratijajñe tathā ca saḥ ||
આ કાર્ય ભારે છે એમ વિચારી યાજે નિષ્કામ ઉપયાજને પણ આ યજ્ઞમાં પ્રેર્યો; અને દ્રોણવિનાશ માટે એવો પુત્ર ઉત્પન્ન કરાવવાની યાજે પ્રતિજ્ઞા લીધી.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that ritual acts (yajña) are not ethically neutral: when driven by vengeance and aimed at another’s destruction, they become instruments of conflict. It also contrasts desireless ascetic discipline (akāma) with the king’s and priest’s purposeful, outcome-driven vow.
Yāja, judging the task difficult, persuades the desireless Upayāja to participate. Yāja vows to produce (through sacrificial means) a son whose destiny is Droṇa’s downfall, and Upayāja then instructs King Drupada in the required sacrificial procedures to obtain the wished-for son.