Shloka 120
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
स्वपुरे त्रैपुरे धाम्नि पुरेक्ष्वाकुप्रवर्तिते / दुर्वासा सशिष्येण पूजार्थं पूर्वकल्पिते
Transliteration
svapure traipure dhāmni purekṣvākupravartite / durvāsā saśiṣyeṇa pūjārthaṃ pūrvakalpite
Translation
પોતાના ત્રૈપુર ધામમાં, ઇક્ષ્વાકુવંશે પ્રવર્તિત તે નગરે, પૂર્વનિર્ધારિત પૂજાર્થે દુર્વાસા મુનિ શિષ્યসহિત પધાર્યા।
Word by Word
स्वपुरेin (his/one's) own city
स्वपुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वपुर (प्रातिपदिक; स्व + पुर)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक
त्रैपुरेin Tripura-related (city)
त्रैपुरे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (to धाम्नि/पुरे)
धाम्निin the abode
धाम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
इक्ष्वाकु-प्रवर्तितेestablished by Ikṣvāku
इक्ष्वाकु-प्रवर्तिते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक) + प्रवर्तित (कृदन्त; √वृत्/√वर्त् (धातु) + नि/प्र + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘प्रवर्तित’ = ‘established/initiated’; विशेषण (to पुरे/धाम्नि)
दुर्वासाDurvāsā
दुर्वासा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्वासस्/दुर्वासा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स-शिष्येणwith (his) disciple
स-शिष्येण:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘स’ = सह (with) उपसर्गवत्/अव्ययार्थक-पूर्वपद
पूजा-अर्थम्for worship
पूजा-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootपूजा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययत्वेन प्रयुक्तम्; प्रयोजनवाचक (for the purpose)
पूर्व-कल्पितेpreviously arranged/prepared
पूर्व-कल्पिते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + कल्पित (कृदन्त; √कॢप् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; विशेषण (to पुरे/धाम्नि)