Shloka 101
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
आकर्णयन्ति पृच्छन्ति विचिन्वन्ति च ये नराः / ये पुस्तके धारयन्ति ते यान्ति परमां गतिम्
Transliteration
ākarṇayanti pṛcchanti vicinvanti ca ye narāḥ / ye pustake dhārayanti te yānti paramāṃ gatim
Translation
જે મનુષ્યો સાંભળે છે, પૂછે છે અને વિચાર કરે છે, તથા જે આને પુસ્તકમાં ધારણ કરે છે—તે પરમ ગતિને પામે છે।
Word by Word
आकर्णयन्तिthey listen/hear attentively
आकर्णयन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआकर्णय् (धातु; √कर्णय्/कर्ण् caus.)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
पृच्छन्तिthey ask
पृच्छन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पृच्छ् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
विचिन्वन्तिthey investigate/consider
विचिन्वन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √चि (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
नराःmen/people
नराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
पुस्तकेin a book
पुस्तके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुस्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण (locative)
धारयन्तिthey keep/hold/maintain
धारयन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√धृ (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
तेthey (those)
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; correlative pronoun
यान्तिthey go/attain
यान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
परमाम्supreme
परमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (qualifier)
गतिम्state/goal/destination
गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन