Shloka 80
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
क्षणं रणक्रीडया च प्रीतिं यास्यामि चैतसा / इति विज्ञापिता देवी प्रत्युवाच कुमारिकाम्
Transliteration
kṣaṇaṃ raṇakrīḍayā ca prītiṃ yāsyāmi caitasā / iti vijñāpitā devī pratyuvāca kumārikām
Translation
‘ક્ષણમાત્ર રણક્રીડાથી મારું મન પ્રસન્ન થશે’—એવું નિવેદન સાંભળી દેવીએ કુમારિકાને પ્રત્યुत્તર આપ્યો.
Word by Word
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Karma (कर्म/extent)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); काल-परिमाण (measure of time)
रणक्रीडयाby battle-sport
रणक्रीडया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + क्रीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (battle-play = play of battle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रीतिम्delight, satisfaction
प्रीतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
यास्यामिI shall attain/go to
यास्यामि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एतसाby this
एतसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
विज्ञापिताhaving been informed/requested
विज्ञापिता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
Kriya (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootप्रति + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कुमारिकाम्to the maiden
कुमारिकाम्:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootकुमारिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)