Shloka 38
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
निर्गच्छदिव शैलानां भूरि कन्दरमन्दिरात् / क्वचिद्दीपप्रभाजाले कृतकातरचेष्टितम्
Transliteration
nirgacchadiva śailānāṃ bhūri kandaramandirāt / kvaciddīpaprabhājāle kṛtakātaraceṣṭitam
Translation
જાણે પર્વતોના બહુ કંદરામંદિરમાંથી કંઈક બહાર નીકળતું હોય; ક્યાંક દીપપ્રભાના જાળમાં તે ભયાકુલ ચેષ્ટા કરતું દેખાતું હતું।
Word by Word
nirgacchatgoing out, emerging
nirgacchat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/participial qualifier)
TypeVerb
Rootnir√gam (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle/शतृ), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन (agreeing with implied neuter subject)
ivaas if, like
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/marker of simile)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
śailānāmof the mountains
śailānām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśaila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
bhūrimuch, abundant
bhūri:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhūri (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् विशेषण; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन (adverbial/qualifying: ‘much, abundant’)
kandara-mandirātfrom the cave-dwelling (cavern)
kandara-mandirāt:
Apādāna (अपादान/from)
TypeNoun
Rootkandara + mandira (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कन्दरस्य मन्दिरम्), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन
kvacitsomewhere, at times
kvacit:
Deśa/ Kāla-adhikaraṇa (देश/काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (adverb of place/time: ‘somewhere/sometimes’)
dīpa-prabhā-jālein the net/cluster of lamp-light
dīpa-prabhā-jāle:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootdīpa + prabhā + jāla (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दीपानां प्रभाणां जालम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
kṛta-kātara-ceṣṭitamhaving made timid movements; with frightened gestures
kṛta-kātara-ceṣṭitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त) + kātara + ceṣṭita (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कातरं चेष्टितं कृतम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन