Shloka 33
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
धूम्रवर्णा द्विवदना सर्पा अतिभयङ्कराः / सर्पिण्या नयनद्वन्द्वा दुत्थिताः क्रोधदीपिताः
Transliteration
dhūmravarṇā dvivadanā sarpā atibhayaṅkarāḥ / sarpiṇyā nayanadvandvā dutthitāḥ krodhadīpitāḥ
Translation
ધૂમ્રવર્ણ, દ્વિમુખ, અતિભયંકર સર્પો—સર્પિણીની બે આંખોમાંથી ઉઠી આવ્યા, ક્રોધથી પ્રજ્વલિત।
Word by Word
dhūmra-varṇāḥsmoke-colored
dhūmra-varṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootdhūmra (प्रातिपदिक) + varṇa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम्
dvi-vadanāḥtwo-mouthed
dvi-vadanāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootdvi (प्रातिपदिक) + vadana (प्रातिपदिक)
Formद्विगुसमास; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम्
sarpāḥsnakes
sarpāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarpa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
ati-bhayaṅkarāḥextremely terrifying
ati-bhayaṅkarāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय/उपसर्गवत्) + bhayaṅkara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (अत्यर्थे); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम्
sarpiṇyāḥof Sarpiṇī
sarpiṇyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsarpiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
nayana-dvandvāḥhaving pairs of eyes
nayana-dvandvāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootnayana (प्रातिपदिक) + dvandva (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (having pairs of eyes)
dutthitāḥrisen up, sprung forth
dutthitāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootdus-√sthā (स्था) + utthita (कृदन्त; क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘उत्थित’ = arisen; ‘दु-’ उपसर्गेण तीव्रता
krodha-dīpitāḥinflamed by anger
krodha-dīpitāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootkrodha (प्रातिपदिक) + dīpita (कृदन्त; √dīp दीप्, क्त)
Formतत्पुरुषसमास; क्त-कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम्