Shloka 32
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
व्यालैः स्वकीयवदनैर्विलोलरसनाद्वयैः / विकिरन्तः शक्तिसैन्ये विसम्रुः सर्पिणीतनोः
Transliteration
vyālaiḥ svakīyavadanairvilolarasanādvayaiḥ / vikirantaḥ śaktisainye visamruḥ sarpiṇītanoḥ
Translation
પોતપોતાના મુખોથી, બે ચંચળ જીભવાળા તે વ્યાલો શક્તિ-સૈન્ય પર વિષ છાંટતા છાંટતા સર્પિણીના દેહમાંથી વ્યાપી ગયા।
Word by Word
vyālaiḥby serpents
vyālaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootvyāla (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
svakīya-vadanaiḥwith their own mouths/faces
svakīya-vadanaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsva-kīya (प्रातिपदिक) + vadana (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
vilola-rasanā-dvayaiḥwith pairs of flickering tongues
vilola-rasanā-dvayaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootvilola (प्रातिपदिक) + rasanā (प्रातिपदिक) + dvaya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
vikirantaḥscattering, spreading
vikirantaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootvi-√kṛ (कॄ) / √kṝ (कॄ) + vikirant (कृदन्त; शतृ)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/Present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; परस्मैपदी-भावः
śakti-sainyein the army of Śakti
śakti-sainye:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक) + sainya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
visamruḥthey remembered/they became mindful (or: they were agitated)
visamruḥ:
Karta (कर्ता/Predicate)
TypeVerb
Rootvi-√smṛ (स्मृ)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), बहुवचन; परस्मैपदम
sarpiṇī-tanoḥof the body of Sarpiṇī
sarpiṇī-tanoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsarpiṇī (प्रातिपदिक) + tanu (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन