Shloka 14
ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति
Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences
Devanagari script
स्तनौ स्वाहास्वधाकरौ लोकोज्जीवनकारकौ / प्राणायामस्तु ते नासा रसना ते सरस्वती
Transliteration
stanau svāhāsvadhākarau lokojjīvanakārakau / prāṇāyāmastu te nāsā rasanā te sarasvatī
Translation
સ્વાહા-સ્વધા પ્રદાન કરનારાં તારા સ્તન લોકને જીવંત રાખે છે. પ્રાણાયામ તારી નાસિકા છે અને સરસ્વતી તારી જિહ્વા છે.
Word by Word
स्तनौtwo breasts
स्तनौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्तन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
स्वाहा-स्वधा-करौ(are) the causers of svāhā and svadhā
स्वाहा-स्वधा-करौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वाहा (प्रातिपदिक) + स्वधा (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: (स्वाहा-कर, स्वधा-कर) ‘makers/causers of svāhā and svadhā’
लोक-उज्जीवन-कारकौrevivers of the world
लोक-उज्जीवन-कारकौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + उज्जीवन (प्रातिपदिक) + कारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; षष्ठी/तत्पुरुष: लोकस्य उज्जीवनस्य कारकौ (revivers of the world)
प्राणायामःprāṇāyāma (breath-control)
प्राणायामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + आयाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: प्राणस्य आयामः (regulation/extension of breath)
तुindeed/and
तु:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
नासाnose
नासा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनासा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रसनाtongue
रसना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरसना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
सरस्वतीSarasvatī (goddess of speech)
सरस्वती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन