Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 167
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
अष्टौ शतसहस्राणि दिव्यया संख्यया स्मृतम् / द्विपञ्चाशत्तथान्यानि सहस्राण्यधिकानि तु
Transliteration
aṣṭau śatasahasrāṇi divyayā saṃkhyayā smṛtam / dvipañcāśattathānyāni sahasrāṇyadhikāni tu
Translation
દિવ્ય ગણતરી પ્રમાણે આઠ શત-સહસ્ર સ્મૃત છે; અને વધુમાં બે-પચાસ સહસ્ર પણ વધારાના છે।
Word by Word
अष्टौeight
अष्टौ:
Visheshana (विशेषण/Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्याशब्द/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक (eight)
शतसहस्राणिhundreds of thousands
शतसहस्राणि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; समासः: शतानि सहस्राणि = hundreds of thousands
दिव्ययाdivine
दिव्यया:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; संख्या इति विशेष्यस्य विशेषण
संख्ययाby the number; by reckoning
संख्यया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/प्रमाण (by count)
स्मृतम्is stated; is remembered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया/Predicative participle)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; impersonal/passive sense: 'it is stated/remembered'
द्विपञ्चाशत्fifty-two
द्विपञ्चाशत्:
Visheshana (विशेषण/Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक) + पञ्चाशत् (संख्याशब्द/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक समास (52); (here) सहस्राणि इति विशेष्यस्य पूर्वपद-विशेषण
तथाlikewise; thus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: thus/likewise)
अन्यानिother; additional
अन्यानि:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सहस्राणि इति विशेष्यस्य विशेषण
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
अधिकानिextra; in addition
अधिकानि:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सहस्राणि इति विशेष्यस्य विशेषण
तुindeed; but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)