Shloka 166
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
मन्वन्तरस्य संख्येयं मानुषेण प्रकीर्त्तिता / वर्षाग्रेणापि दिव्येन प्रवक्ष्याम्युत्तरं मनोः
Transliteration
manvantarasya saṃkhyeyaṃ mānuṣeṇa prakīrttitā / varṣāgreṇāpi divyena pravakṣyāmyuttaraṃ manoḥ
Translation
મન્વંતરની આ સંખ્યા માનવ ગણતરીથી કહી છે; હવે દિવ્ય વર્ષ-પ્રમાણથી પણ મનુનો ઉત્તર ભાગ કહું છું।
Word by Word
मन्वन्तरस्यof the Manvantara
मन्वन्तरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (or पुंलिङ्ग-प्रयोगः), षष्ठी, एकवचन
संख्याnumber
संख्या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
मानुषेणby human (reckoning)
मानुषेण:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/प्रमाण (by human measure)
प्रकीर्तिताhas been proclaimed
प्रकीर्तिता:
Kriya (क्रिया/Predicative participle)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु) + प्र (उपसर्ग) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्या इति सह
वर्षाग्रेणby (the unit of) years
वर्षाग्रेण:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootवर्षाग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः: वर्षाणाम् अग्रेण = by the foremost unit of years / by years as unit
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अवधारणार्थक अव्यय (also/even)
दिव्येनdivine
दिव्येन:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; वर्षाग्रेण इति विशेष्यस्य विशेषण
प्रवक्ष्यामिI shall explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
उत्तरम्the further (account); the next part
उत्तरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन