Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 130
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
प्रमवा वस्थितं भूयो भूर्भुवः स्वरिति स्मृतम् / अथर्वऋग्यजुः साम्नि यत्तस्मै ब्रह्मणे नमः
Transliteration
pramavā vasthitaṃ bhūyo bhūrbhuvaḥ svariti smṛtam / atharvaṛgyajuḥ sāmni yattasmai brahmaṇe namaḥ
Translation
પ્રણવને ફરી ‘ભૂઃ ભુવઃ સ્વઃ’ તરીકે સ્મરવામાં આવે છે. જે અથર્વ, ઋગ્, યજુઃ અને સામ વેદોમાં પ્રતિષ્ઠિત છે, તે બ્રહ્મને નમસ્કાર.
Word by Word
प्रणवःthe praṇava (Om)
प्रणवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रणव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
अवस्थितम्is established
अवस्थितम्:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeAdjective
Rootअव + √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate)
भूयःagain; further
भूयः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरर्थक/अधिक्यवाचक (adverb: again/further)
भूःbhū (earth-sphere)
भूः:
Samjna (संज्ञा/नाम)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular); व्याहृति-शब्द
भुवःbhuvaḥ (mid-sphere)
भुवः:
Samjna (संज्ञा/नाम)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular); व्याहृति-शब्द
स्वःsvaḥ (heaven-sphere)
स्वः:
Samjna (संज्ञा/नाम)
TypeNoun
Rootस्वर् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular); व्याहृति-शब्द
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक
स्मृतम्is remembered/called
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeAdjective
Root√स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'is remembered/known as'
अथर्वAtharva (Veda)
अथर्व:
Samjna (संज्ञा/नाम)
TypeNoun
Rootअथर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/सप्तमी एकवचन (contextual); वेद-नाम (as member of list)
ऋक्Ṛg (Veda)
ऋक्:
Samjna (संज्ञा/नाम)
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/सप्तमी एकवचन (contextual); वेद-नाम
यजुःYajus (Veda)
यजुः:
Samjna (संज्ञा/नाम)
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/सप्तमी एकवचन (contextual); वेद-नाम
साम्निin the Sāman (Sāma Veda)
साम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative singular)
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
तस्मैto him/to that
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
ब्रह्मणेto Brahman
ब्रह्मणे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्ययप्राय; नमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle), प्रायः चतुर्थ्यर्थे प्रयुज्यते