Shloka 61
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
ऋषिभिर्धर्मतत्त्वज्ञैः पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे / अत्र वो वर्णयिष्यामि विधिं मन्वन्तरस्य यः
Transliteration
ṛṣibhirdharmatattvajñaiḥ pūrvaṃ svāyaṃbhuve 'ntare / atra vo varṇayiṣyāmi vidhiṃ manvantarasya yaḥ
Translation
ધર્મતત્ત્વ જાણનારા ઋષિઓએ પૂર્વે સ્વાયંભુવ મન્વંતરમાં જે વિધિ કહી હતી, તે મન્વંતરની વિધિ હું અહીં તમને વર્ણવીશ।
Word by Word
ऋषिभिःby the sages
ऋषिभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन
धर्मतत्त्वज्ञैःknowers of the truth of dharma
धर्मतत्त्वज्ञैः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म-तत्त्व-ज्ञ (प्रातिपदिक; धर्म + तत्त्व + ज्ञ)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ऋषिभिः)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
कालाधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
स्वायंभुवेin (the time of) Svāyambhuva
स्वायंभुवे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेष्यः (अन्तरे)
अन्तरेduring the interval (manvantara)
अन्तरे:
अधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; काल/अवधिवाचक
अत्रhere
अत्र:
देशाधिकरण (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
वःto you / for you
वः:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (enclitic); संबन्ध (genitive)
वर्णयिष्यामिI will describe
वर्णयिष्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्णय् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विधिम्the rule/rite
विधिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मन्वन्तरस्यof the manvantara
मन्वन्तरस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु-अन्तर (प्रातिपदिक; मनु + अन्तर)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
यःwhich
यः:
सम्बन्ध (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)