Shloka 29
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
तेषां द्वादशसाहस्री युगसंख्या प्रकीर्त्तिता / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चैव चतुष्टयम्
Transliteration
teṣāṃ dvādaśasāhasrī yugasaṃkhyā prakīrttitā / kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliścaiva catuṣṭayam
Translation
તેમની યુગસંખ્યા બાર સહસ્ર તરીકે પ્રકીર્તિત છે. કૃત, ત્રેતા, દ્વાપર અને કલી—આ ચારેય મળીને ચતુષ્ટય છે.
Word by Word
तेषाम्of those (yugas)
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
द्वादशtwelve
द्वादश:
—
TypeAdjective
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; समासपूर्वपद (twelve)
साहस्री(amounting to) thousands
साहस्री:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाहस्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सहस्र-सम्बन्धिनी (thousandfold/consisting of thousands)
युगof yugas
युग:
—
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-पूर्वपद (yuga-)
संख्याthe count/number
संख्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (युगस्य संख्या)
प्रकीर्तिताis proclaimed/declared
प्रकीर्तिता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि-क्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय
कृतम्Kṛta (Satya yuga)
कृतम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (युगनाम)
त्रेताTretā (yuga)
त्रेता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (युगनाम)
द्वापरम्Dvāpara (yuga)
द्वापरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (युगनाम)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
कलिःKali (yuga)
कलिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (युगनाम)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed/just
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
चतुष्टयम्a set of four
चतुष्टयम्:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण/विधेय)
TypeNoun
Rootचतुष्टय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन