Shloka 105
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
प्रकाशश्चाप्रकाशश्च सर्वतः परिमण्डलः / नक्षत्रचन्द्रसूर्यश्च ग्रहैस्तारागणैः सह
Transliteration
prakāśaścāprakāśaśca sarvataḥ parimaṇḍalaḥ / nakṣatracandrasūryaśca grahaistārāgaṇaiḥ saha
Translation
તે સર્વત્ર પ્રકાશ અને અપ્રકાશથી પરિમંડિત મંડળ છે; નક્ષત્ર, ચંદ્ર અને સૂર્ય પણ ગ્રહો તથા તારાગણ સાથે છે.
Word by Word
प्रकाशःlight; brightness
प्रकाशः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रकाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अप्रकाशःdarkness; non-illumination
अप्रकाशः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअप्रकाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सर्वतःon all sides; everywhere
सर्वतः:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय, देश/परिमाण-अर्थे (adverb: 'on all sides')
परिमण्डलःcircular; encircling
परिमण्डलः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपरिमण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying)
नक्षत्र-चन्द्र-सूर्यःthe stars, the moon, and the sun
नक्षत्र-चन्द्र-सूर्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक) + चन्द्र (प्रातिपदिक) + सूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ग्रहैःwith the planets
ग्रहैः:
Sahakari (सहकारी/associative-instrumental)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
तारा-गणैःwith groups of stars
तारा-गणैः:
Sahakari (सहकारी/associative-instrumental)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'group of stars')
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध/association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (postposition meaning 'with'; governs instrumental)