Shloka 104
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
पार्श्वतः पृष्ठतश्चैव लोकालोकस्य वर्त्तते / योजनानां सहस्राणि दशकं तुच्छ्रितो गिरिः
Transliteration
pārśvataḥ pṛṣṭhataścaiva lokālokasya varttate / yojanānāṃ sahasrāṇi daśakaṃ tucchrito giriḥ
Translation
લોકાલોકના પાર्श્વ અને પૃષ્ઠ ભાગમાં તે વર્તે છે; તે ગિરિ દસ સહસ્ર યોજન ઊંચો ઊભો છે।
Word by Word
पार्श्वतःfrom the side/at the sides
पार्श्वतः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपार्श्वतः (अव्यय)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb), देशवाचक
पृष्ठतःfrom behind/at the back
पृष्ठतः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त, देशवाचक
चand
च:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
एवindeed, just
एव:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis)
लोक-अलोकस्यof Lokāloka
लोक-अलोकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः
वर्ततेexists, is situated
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्यावाचक
दशकम्ten (a decade)
दशकम्:
Viśeṣaṇa/Measure (परिमाण)
TypeNoun
Rootदशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक (a set of ten)
तुbut/indeed
तु:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
उच्छ्रितःlofty, raised
उच्छ्रितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्-√श्रि (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) 'उच्छ्रित'; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (गिरिः)
गिरिःmountain
गिरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन