Shloka 39
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
विशल्यकरणी चैव मृतसञ्जीविनी तथा / कङ्कस्तु पञ्चमस्तत्र पर्वतः सुमहोदयः
Transliteration
viśalyakaraṇī caiva mṛtasañjīvinī tathā / kaṅkastu pañcamastatra parvataḥ sumahodayaḥ
Translation
ત્યાં ‘વિશલ્યકરણિ’ અને ‘મૃતસંજીવની’ પણ છે; અને પાંચમો પર્વત ‘કઙ્ક’ છે, જેનો મહાન ઉદય અતિ વિશાળ છે.
Word by Word
विशल्यकरणीViśalyakaraṇī (name of a herb)
विशल्यकरणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविशल्य + करणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); समासः विशल्या करणी इति (विशल्य-करणी)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle 'indeed/just')
मृतसञ्जीविनीMṛtasañjīvinī (life-restoring herb)
मृतसञ्जीविनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृत + सञ्जीविनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); समासः मृतान् सञ्जीवयति इति (मृत+सञ्जीविनी)
तथाand also
तथा:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक ('and also')
कङ्कःKaṅka
कङ्कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); नाम
तुindeed/but
तु:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (particle 'but/indeed')
पञ्चमःthe fifth
पञ्चमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); क्रमवाचक-विशेषण
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण ('there')
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
सुमहोदयःof very great eminence/prosperity
सुमहोदयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + महा + उदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); समासः सुः (उपसर्ग/पूर्वपद) + महोदयः, 'very great rising/prosperity'