Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 148
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
नैला इति समाख्याता दुर्जया घोरविक्रमाः / चरन्ति पृथिवीं कृत्स्नां तत्र ते देवलौकिकाः
Transliteration
nailā iti samākhyātā durjayā ghoravikramāḥ / caranti pṛthivīṃ kṛtsnāṃ tatra te devalaukikāḥ
Translation
તેઓ ‘નૈલા’ નામે પ્રસિદ્ધ છે, અજેય અને ઘોર પરાક્રમી. તેઓ સમગ્ર પૃથ્વી પર વિચરે છે; ત્યાં તેઓ દેવલોકીય, દિવ્ય સ્વરૂપ છે.
Word by Word
नैलाःthe Nailas (a class/group)
नैलाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनैला (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/वाक्य-चिह्न (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
समाख्याताःare called/known as
समाख्याताः:
कर्ता-विशेषण (Predicate adjective to subject)
TypeVerb
Rootसम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘समाख्यात’ = ‘called/known’
दुर्जयाःhard to conquer
दुर्जयाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootदुर्जय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective)
घोरविक्रमाःof dreadful valor
घोरविक्रमाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootघोर + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय-समास (terrible + prowess)
चरन्तिthey roam
चरन्ति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
कृत्स्नाम्entire
कृत्स्नाम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifies ‘पृथिवीम्’)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
देवलौकिकाःcelestial/divine-worldly
देवलौकिकाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootदेव + लौकिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (deva-loka + -ika = belonging to the divine world)