Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
गान्धारसेतुगीयन्ते वरोमद्भगवानिच / पञ्चमंमध्यमञ्चैवधैवतं तु निषादतः
Transliteration
gāndhārasetugīyante varomadbhagavānica / pañcamaṃmadhyamañcaivadhaivataṃ tu niṣādataḥ
Translation
ગાન્ધાર-સેતુ સ્વરો શ્રેષ્ઠ ભગવદ્ભક્તો દ્વારા ગવાય છે; પંચમ, મધ્યમ અને ધૈવત—આ બધું નિષાદથી સંબંધિત ગણાય છે.
Word by Word
गान्धारसेतुगीयन्तेare sung as the Gāndhāra-bridge (transition)
गान्धारसेतुगीयन्ते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootगान्धार-सेतु-गी (धातु √गै/गी ‘to sing’)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद (आत्मनेपद-प्रयोग)
वरोमत्having excellent hair/feathers (epithet)
वरोमत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवरोमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इच(particle; uncertain reading)
इच:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootइच (अव्यय/निपात)
Formनिपात (particle); पाठभेद/अनिश्चित-अव्यय
पञ्चमम्the fifth note (Pañcama)
पञ्चमम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (स्वर-नाम)
मध्यमम्the middle note (Madhyama)
मध्यमम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (स्वर-नाम)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
धैवतम्the Dhaivata note
धैवतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootधैवत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (स्वर-नाम)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (adversative/emphatic particle)
निषादतःfrom Niṣāda (the Niṣāda note)
निषादतः:
Apadana (अपादान/Source)
TypeIndeclinable
Rootनिषाद (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘from/starting from’