Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 30
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
अनुषङ्गमयो दृष्टं स्वसारं वस्वरातर / विपर्ययः संवर्त्तो च सप्तस्वरपदक्रमम्
Transliteration
anuṣaṅgamayo dṛṣṭaṃ svasāraṃ vasvarātara / viparyayaḥ saṃvartto ca saptasvarapadakramam
Translation
અનુષંગથી ઉત્પન્ન થયેલો ક્રમ દેખાયો—સ્વરસમૂહોમાં અંતર સાથે; વિપર્યય અને સંવર્ત પણ સપ્તસ્વર પદક્રમમાં થાય છે.
Word by Word
अनुषङ्गमयःconsisting of connection/continuity
अनुषङ्गमयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअनुषङ्गमय (प्रातिपदिक) < अनुषङ्ग + मय
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjectival)
दृष्टम्seen/observed
दृष्टम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोग-सूचक
स्वसारम्(one’s) sister
स्वसारम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्वसृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (स्वसृ-शब्दः), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
वस्वरातरO Vasvarātara (proper name)
वस्वरातर:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootवस्वरातर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन (सम्बोधन-रूप)
विपर्ययःreversal/inversion
विपर्ययः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविपर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
संवर्तःturning/rolling back; transformation
संवर्तः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसंवर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सप्तस्वरपदक्रमम्the sequence/order of the seven notes’ steps
सप्तस्वरपदक्रमम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसप्त-स्वर-पद-क्रम (प्रातिपदिक); सप्त + स्वर + पद + क्रम
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुष-समास (determinative)