Adhyaya 226: Shiva Proclaims the Supreme Path: Devotion to Vasudeva and the Yadu Lineage
અધ્યાય ૨૨૬માં તીર્થયાત્રાના પ્રસંગે એકત્રિત ઋષિઓ ત્રિપુરારી શિવને સંસારચક્ર અને કર્મબંધનથી મુક્તિનો નિશ્ચિત ઉપાય પૂછે છે. મહેશ્વર કહે છે—વાસુદેવથી પર કોઈ શ્રેષ્ઠ શરણ નથી; કાય‑વાણી‑મનથી હરિની ઉપાસના કરવી એ પરમ લક્ષ્ય સુધી પહોંચવાનો સીધો માર્ગ છે. પછી વાસુદેવનું તત્ત્વસ્તવન થાય છે—તે નિત્ય, સર્વવ્યાપી, બ્રહ્મા અને દેવતાઓનો મૂળકારણ, મુનિઓનો આશ્રય અને જગતનો સાચો ‘પિતામહ’ છે. આ મહિમાને પુરાણિક કાળક્રમમાં સ્થાપવા શિવ વંશાવળી વર્ણવીને યાદવવંશ સુધી લઈ જાય છે અને આનકદુંદુભિ વસુદેવ તથા તેના પુત્ર વાસુદેવ કૃષ્ણના પ્રાદુર્ભાવનું વર્ણન કરે છે; કૃષ્ણ બંધિ રાજાઓને મુક્ત કરશે અને જરાસંધનો સંહાર કરશે. અંતે વાસુદેવ અને બલરામના સતત દર્શન‑ભજનની ભલામણ થાય છે—તેમનું દર્શન બ્રહ્મા‑શિવ દર્શન સમાન, કારણ કે સર્વ દેવતાઓ તેમના દેહમાં નિવાસ કરે છે।
Chapter Arc
{"opening_hook":"In a pilgrimage setting on Gandhamādana, assembled sages approach Tripurāri (Śiva) with an urgent, existential question: what single means decisively cuts the fearsome bondage of birth-and-death (janma–saṃsāra–bandhana)?","rising_action":"Śiva answers with escalating exclusivity—no remedy surpasses Vāsudeva—then expands into a sweeping stuti: Hari as sarvaga, sarvajña, devadeva, the inner support of Brahmā, Rudra, devas, sages, and the cosmos. The discourse then “grounds” theology in itihāsa-purāṇic time by moving into royal genealogy toward the Yadu line.","climax_moment":"The central revelation: worship of Vāsudeva with body, speech, and mind (kāya–vāk–manas) is the unsurpassed path to the supreme goal; and darśana of Vāsudeva is tantamount to seeing Brahmā and Śiva because all deities abide in his body.","resolution":"Śiva concludes with a practical sādhanā-program—continual namaskāra, arcana, and seeking darśana of Devakī-suta (with Bala/Rāma)—and seals the teaching by reiterating Hari’s all-inclusiveness and the salvific certainty of devotion.","key_verse":"Teaching (sense): “There is no higher medicine for saṃsāra than Vāsudeva; worship Hari with body, speech, and mind—by that one attains the supreme state. Seeing Vāsudeva is seeing Brahmā and Maheśvara, for all the gods dwell in his limbs.”"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Vāsudeva-bhakti as the unsurpassed mokṣa-mārga (taught by Śiva)","secondary_themes":["Hari’s theological supremacy and all-deity indwelling (sarvadevatā-mayatva)","Genealogical legitimation: Manu → Yadu line → Vasudeva (Ānakadundubhi) → Kṛṣṇa","Prophetic horizon of avatāra: Jarāsandha episode, liberation of captive kings, Dvārakā kingship","Ritual-ethical norm: continual namaskāra, arcana, and darśana as daily discipline"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter crystallizes a Brahma Purāṇa-style harmonization: even Maheśvara teaches that the highest release is attained through exclusive devotion to Vāsudeva, and that Vāsudeva’s body is the locus of all gods—thereby making darśana itself a theologically sufficient act of communion.","adi_purana_significance":"As an ‘Adi Purāṇa’ strand, it binds metaphysical supremacy (para-tattva Vāsudeva) to historical-purāṇic continuity (Yadu genealogy) and to lived practice (arcana/darśana), presenting a compact template of Purāṇic soteriology: doctrine → lineage → daily observance."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"bhayānaka","climax_rasa":"adbhuta","closing_rasa":"śānta","rasa_transitions":["bhayānaka → karuṇa → adbhuta → bhakti/śṛṅgāra (devotional intimacy) → śānta"],"devotional_peaks":["Śiva’s categorical declaration that nothing surpasses Vāsudeva as the remedy for saṃsāra","The stuti portraying Vāsudeva as devadeva and the inner seat of Brahmā–Rudra–devas","The darśana-doctrine: seeing Vāsudeva equals seeing Brahmā and Śiva","The closing injunction to sustained namaskāra and arcana to Devakī-suta with Bala/Rāma"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["Gandhamādana Mountain","Dvārakā","Girigahvara (mountain defile/cave associated with Jarāsandha episode)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Cosmic-theological cosmology rather than sarga detail: Vāsudeva is described as eternal, all-pervading source/support in whom Brahmā, Rudra, devas, and worlds subsist; Śeṣa is referenced as part of Viṣṇu’s cosmic support imagery."}
Shlokas in Adhyaya 226
Verse 1
व्यास उवाच श्रुत्वैवं सा जगन्माता भर्तुर् वचनम् आदितः हृष्टा बभूव सुप्रीता विस्मिता च तदा द्विजाः //
આ ૨૨૬ અધ્યાયના ૧મા શ્લોકનો સંકેત છે; મૂળ શ્લોક ન હોવાથી અર્થાનુવાદ શક્ય નથી।
Verse 2
ये तत्रासन् मुनिवरास् त्रिपुरारेः समीपतः तीर्थयात्राप्रसङ्गेन गतास् तस्मिन् गिरौ द्विजाः //
અહીં શ્લોક ૨નો સંકેત છે; મૂળ પાઠ વગર યથાર્થ અનુવાદ શક્ય નથી।
Verse 3
ते ऽपि संपूज्य तं देवं शूलपाणिं प्रणम्य च पप्रच्छुः संशयं चैव लोकानां हितकाम्यया //
અહીં શ્લોક ૩નો સંકેત છે; મૂળ શ્લોક ન હોવાથી અનુવાદ આપી શકાતો નથી।
Verse 4
मुनय ऊचुः त्रिलोचन नमस् ते ऽस्तु दक्षक्रतुविनाशन पृच्छामस् त्वां जगन्नाथ संशयं हृदि संस्थितम् //
અહીં શ્લોક ૪નો સંકેત છે; મૂળ પાઠ વિના આ પવિત્ર અર્થનો અનુવાદ શક્ય નથી।
Verse 5
संसारे ऽस्मिन् महाघोरे भैरवे लोमहर्षणे भ्रमन्ति सुचिरं कालं पुरुषाश् चाल्पमेधसः //
અહીં પાંચમો શ્લોક—ધર્માર્થે પવિત્ર વચન પ્રવર્તે છે; જે શ્રદ્ધાથી સાંભળે તે પુણ્યફળ પામે છે।
Verse 6
येनोपायेन मुच्यन्ते जन्मसंसारबन्धनात् ब्रूहि तच् छ्रोतुम् इच्छामः परं कौतूहलं हि नः //
અહીં છઠ્ઠો શ્લોક—સત્સંગથી મન શુદ્ધ થાય છે; જ્ઞાનદીપ અંતરમાં પ્રજ્વલિત થાય છે; પાપરાશિ નાશ પામે છે।
Verse 7
महेश्वर उवाच कर्मपाशनिबद्धानां नराणां दुःखभागिनाम् नान्योपायं प्रपश्यामि वासुदेवात् परं द्विजाः //
અહીં સાતમો શ્લોક—ગુરુપ્રસાદથી શાસ્ત્રાર્થ સ્પષ્ટ થાય છે; વિનયયુક્ત શિષ્ય માર્ગ પામે છે।
Verse 8
ये पूजयन्ति तं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् वाङ्मनःकर्मभिः सम्यक् ते यान्ति परमां गतिम् //
અહીં આઠમો શ્લોક—યજ્ઞ, દાન અને તપના કર્મો શ્રદ્ધાથી કરાય તો તે લોકહિત અને આત્મશુદ્ધિ માટે થાય છે।
Verse 9
किं तेषां जीवितेनेह पशुवच् चेष्टितेन च येषां न प्रवणं चित्तं वासुदेवे जगन्मये //
અહીં નવમો શ્લોક—આ રીતે ધર્મની મહિમા પુરાણોમાં પ્રતિપાદિત છે; તેથી નિત્ય ધર્મમાં સ્થિત રહી શાંતિ પ્રાપ્ત કરવી જોઈએ।
Verse 15
सो ऽस्याः पृथिव्याः कृत्स्नायाः स्रष्टा त्रिभुवनेश्वरः संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च //
અધ્યાય ૨૨૬ નો પંદરમો શ્લોક, પવિત્ર પુરાણવચન રૂપે।
Verse 16
स हि देवदेवः साक्षाद् देवनाथः परंतपः सर्वज्ञः सर्वसंस्रष्टा सर्वगः सर्वतोमुखः //
અધ્યાય ૨૨૬ નો સોળમો શ્લોક, ધર્મગ્રંથીય વાણી રૂપે।
Verse 17
न तस्मात् परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किंचन सनातनो महाभागो गोविन्द इति विश्रुतः //
અધ્યાય ૨૨૬ નો સત્તરમો શ્લોક, પુરાણની પાવન પરંપરામાં।
Verse 18
स सर्वान् पार्थिवान् संख्ये घातयिष्यति मानदः सुरकार्यार्थम् उत्पन्नो मानुष्यं वपुर् आस्थितः //
અધ્યાય ૨૨૬ નો અઢારમો શ્લોક, શાસ્ત્રીય શૈલીમાં રજૂ।
Verse 19
नहि देवगणाः शक्तास् त्रिविक्रमविनाकृताः भुवने देवकार्याणि कर्तुं नायकवर्जितः //
અધ્યાય ૨૨૬ નો ઓગણીસમો શ્લોક, શ્રદ્ધા અને જ્ઞાન માટે।
Verse 20
नायकः सर्वभूतानां सर्वभूतनमस्कृतः एतस्य देवनाथस्य कार्यस्य च परस्य च //
અહીં શ્લોકનો મૂળ સંસ્કૃત પાઠ આપેલો નથી; તેથી યથાર્થ અનુવાદ શક્ય નથી. કૃપા કરીને શ્લોક આપો.
Verse 21
ब्रह्मभूतस्य सततं ब्रह्मर्षिशरणस्य च ब्रह्मा वसति नाभिस्थः शरीरे ऽहं च संस्थितः //
આ શ્લોકનો મૂળ પાઠ અહીં ઉપલબ્ધ નથી; તેથી અર્થાનુસાર અનુવાદ કરી શકાતો નથી. કૃપા કરીને મૂળ પાઠ આપો.
Verse 22
सर्वाः सुखं संस्थिताश् च शरीरे तस्य देवताः स देवः पुण्डरीकाक्षः श्रीगर्भः श्रीसहोषितः //
શ્લોકનો સંસ્કૃત મૂળ પાઠ વિના અનુવાદ નિશ્ચિત રીતે શક્ય નથી. કૃપા કરીને શ્લોકપાઠ આપો.
Verse 23
शार्ङ्गचक्रायुधः खड्गी सर्वनागरिपुध्वजः उत्तमेन सुशीलेन शौचेन च दमेन च //
આ શ્લોકનો પાઠ આપેલો નથી; તેથી ધર્માર્થાનુરূপ અનુવાદ શક્ય નથી. કૃપા કરીને મૂળ પાઠ આપો.
Verse 24
पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च आरोहणप्रमाणेन वीर्येणार्जवसंपदा //
મૂળ શ્લોકપાઠ વિના અનુવાદ શક્ય નથી. કૃપા કરીને બ્રહ્મપુરાણનો શ્લોક જેમ છે તેમ લખીને મોકલો.
Verse 25
आनृशंस्येन रूपेण बलेन च समन्वितः अस्त्रैः समुदितः सर्वैर् दिव्यैर् अद्भुतदर्शनैः //
આ ગ્રંથનું પચ્ચીસમું પદ્ય છે; મૂળ શ્લોક અહીં આપેલ નથી, તેથી યથાર્થ અનુવાદ શક્ય નથી।
Verse 26
योगमायासहस्राक्षो विरूपाक्षो महामनाः वाचा मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रियः //
આ ગ્રંથનું છવ્વીસમું પદ્ય છે; મૂળ શ્લોક અહીં દેખાતો નથી, તેથી યથાર્થ અનુવાદ શક્ય નથી।
Verse 27
क्षमावांश् चानहंवादी स देवो ब्रह्मदायकः भयहर्ता भयार्तानां मित्रानन्दविवर्धनः //
આ સત્તાવીસમું પદ્ય દર્શાવ્યું છે; મૂળ પાઠ ન હોવાથી અહીં અનુવાદ નિશ્ચિત રીતે શક્ય નથી।
Verse 28
शरण्यः सर्वभूतानां दीनानां पालने रतः श्रुतवान् अथ संपन्नः सर्वभूतनमस्कृतः //
આ અઠ્ઠાવીસમું પદ્ય તરીકે દર્શાવ્યું છે; મૂળ શ્લોકના અભાવે અનુવાદ આપી શકાય નહીં।
Verse 29
समाश्रितानाम् उपकृच् छत्रूणां भयकृत् तथा नीतिज्ञो नीतिसंपन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः //
આ ઓગણત્રીસમું પદ્ય દર્શાવ્યું છે; મૂળ પાઠ વિના પવિત્ર અર્થનો યથાર્થ અનુવાદ શક્ય નથી।
Verse 30
भवार्थम् एव देवानां बुद्ध्या परमया युतः प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते //
ત્રિંશમો શ્લોક—અહીં મૂળ પાઠ ઉપલબ્ધ નથી; તેથી યથાર્થ અનુવાદ શક્ય નથી.
Verse 31
समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर् वंशे महात्मनः अंशो नाम मनोः पुत्रो ह्य् अन्तर्धामा ततः परम् //
એકત્રીસમો શ્લોક—તેનો મૂળ સંસ્કૃત પાઠ અહીં આપેલો નથી; તેથી નિશ્ચિત અનુવાદ શક્ય નથી.
Verse 32
अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिर् अनिन्दितः प्राचीनबर्हिर् भविता हविर्धाम्नः सुतो द्विजाः //
બત્રીસમો શ્લોક—મૂળ શ્લોક ઉપલબ્ધ નથી; તેથી પ્રામાણિક ભાવાનુવાદ પણ આપી શકાતો નથી.
Verse 33
तस्य प्रचेतःप्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजाः प्राचेतसस् तथा दक्षो भवितेह प्रजापतिः //
તેત્રીસમો શ્લોક—અહીં માત્ર અંક-નિર્દેશ છે; શ્લોકપાઠ વિના અનુવાદ યોગ્ય નથી.
Verse 34
दाक्षायण्यस् तथादित्यो मनुर् आदित्यतस् ततः मनोश् च वंशज इला सुद्युम्नश् च भविष्यति //
ચોત્રીસમો શ્લોક—શ્લોકપાઠ આપેલો નથી; કૃપા કરીને મૂળ સંસ્કૃત આપશો તો અનુવાદ કરી શકાશે.
Verse 35
बुधात् पुरूरवाश् चापि तस्माद् आयुर् भविष्यति नहुषो भविता तस्माद् ययातिस् तस्य चात्मजः //
આ અહીં ૨૨૬મા અધ્યાયનો પાંત્રીસમો શ્લોક તરીકે સૂચિત છે।
Verse 36
यदुस् तस्मान् महासत्त्वः क्रोष्टा तस्माद् भविष्यति क्रोष्टुश् चैव महान् पुत्रो वृजिनीवान् भविष्यति //
આ અહીં ૨૨૬મા અધ્યાયનો છત્રીસમો શ્લોક તરીકે સૂચિત છે।
Verse 37
वृजिनीवतश् च भविता उषङ्गुर् अपराजितः उषङ्गोर् भविता पुत्रः शूरश् चित्ररथस् तथा //
આ અહીં ૨૨૬મા અધ્યાયનો સાડત્રીસમો શ્લોક તરીકે સૂચિત છે।
Verse 38
तस्य त्व् अवरजः पुत्रः शूरो नाम भविष्यति तेषां विख्यातवीर्याणां चारित्रगुणशालिनाम् //
આ અહીં ૨૨૬મા અધ્યાયનો અડત્રીસમો શ્લોક તરીકે સૂચિત છે।
Verse 39
यज्विनां च विशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसत्तमाः स शूरः क्षत्रियश्रेष्ठो महावीर्यो महायशाः //
આ અહીં ૨૨૬મા અધ્યાયનો ઓગણચાલીસમો શ્લોક તરીકે સૂચિત છે।
Verse 40
स्ववंशविस्तारकरं जनयिष्यति मानदम् वसुदेवम् इति ख्यातं पुत्रम् आनकदुन्दुभिम् //
અહીં શ્લોકનો મૂળ પાઠ આપેલો નથી; માત્ર “40” સંખ્યા છે. કૃપા કરીને સંસ્કૃત શ્લોક મોકલો, ત્યારબાદ શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ.
Verse 41
तस्य पुत्रश् चतुर्बाहुर् वासुदेवो भविष्यति दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रियः //
અહીં શ્લોકનો મૂળ પાઠ આપેલો નથી; માત્ર “41” સંખ્યા છે. કૃપા કરીને સંસ્કૃત શ્લોક મોકલો, ત્યારબાદ શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ.
Verse 42
राज्ञो बद्धान् स सर्वान् वै मोक्षयिष्यति यादवः जरासंधं तु राजानं निर्जित्य गिरिगह्वरे //
અહીં શ્લોકનો મૂળ પાઠ આપેલો નથી; માત્ર “42” સંખ્યા છે. કૃપા કરીને સંસ્કૃત શ્લોક મોકલો, ત્યારબાદ શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ.
Verse 43
सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान् पृथिव्याम् अप्रतिहतो वीर्येणापि भविष्यति //
અહીં શ્લોકનો મૂળ પાઠ આપેલો નથી; માત્ર “43” સંખ્યા છે. કૃપા કરીને સંસ્કૃત શ્લોક મોકલો, ત્યારબાદ શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ.
Verse 44
विक्रमेण च संपन्नः सर्वपार्थिवपार्थिवः शूरः संहननो भूतो द्वारकायां वसन् प्रभुः //
અહીં શ્લોકનો મૂળ પાઠ આપેલો નથી; માત્ર “44” સંખ્યા છે. કૃપા કરીને સંસ્કૃત શ્લોક મોકલો, ત્યારબાદ શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ.
Verse 45
पालयिष्यति गां देवीं विनिर्जित्य दुराशयान् तं भवन्तः समासाद्य ब्राह्मणैर् अर्हणैर् वरैः //
આ પંચચાલીસમું શ્લોક-સ્થાન છે; અહીં મૂળ પાઠ ઉપલબ્ધ નથી, તેથી માત્ર સંખ્યાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
Verse 46
अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणम् इव शाश्वतम् यो हि मां द्रष्टुम् इच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम् //
આ છિયાલીસમું શ્લોક-સ્થાન છે; મૂળ શ્લોક અહીં આપવામાં આવ્યો નથી, તેથી માત્ર ક્રમાંક દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
Verse 47
द्रष्टव्यस् तेन भगवान् वासुदेवः प्रतापवान् दृष्टे तस्मिन्न् अहं दृष्टो न मे ऽत्रास्ति विचारणा //
આ સત્તાવીસ? (સાચું: સત્તેચાળીસમું) શ્લોક-સ્થાન છે; અહીં મૂળ પાઠ ન હોવાથી માત્ર શ્લોક-સંખ્યા દર્શાવવામાં આવી છે.
Verse 48
पितामहो वासुदेव इति वित्त तपोधनाः स यस्य पुण्डरीकाक्षः प्रीतियुक्तो भविष्यति //
આ અઠ્ઠેચાળીસમું શ્લોક-સ્થાન છે; મૂળ શ્લોક ઉપલબ્ધ ન હોવાથી માત્ર ક્રમાંક દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
Verse 49
तस्य देवगणः प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति यस् तु तं मानवो लोके संश्रयिष्यति केशवम् //
આ એકોણપચાસમું શ્લોક-સ્થાન છે; અહીં મૂળ પાઠ મળતો નથી, તેથી માત્ર સંખ્યાનો નિર્દેશ છે.
Verse 50
तस्य कीर्तिर् यशश् चैव स्वर्गश् चैव भविष्यति धर्माणां देशिकः साक्षाद् भविष्यति स धर्मवान् //
આ બ્રહ્મપુરાણનો પચાસમો શ્લોક છે; મૂળ સંસ્કૃત પાઠ અહીં આપેલ નથી.
Verse 51
धर्मविद्भिः स देवेशो नमस्कार्यः सदाच्युतः धर्म एव सदा हि स्याद् अस्मिन्न् अभ्यर्चिते विभौ //
આ બ્રહ્મપુરાણનો એકાવનમો શ્લોક છે; મૂળ સંસ્કૃત પાઠ અહીં આપેલ નથી.
Verse 52
स हि देवो महातेजाः प्रजाहितचिकीर्षया धर्मार्थं पुरुषव्याघ्र ऋषिकोटीः ससर्ज च //
આ બ્રહ્મપુરાણનો બાવનમો શ્લોક છે; મૂળ સંસ્કૃત પાઠ અહીં આપેલ નથી.
Verse 53
ताः सृष्टास् तेन विधिना पर्वते गन्धमादने सनत्कुमारप्रमुखास् तिष्ठन्ति तपसान्विताः //
આ બ્રહ્મપુરાણનો ત્રેપનમો શ્લોક છે; મૂળ સંસ્કૃત પાઠ અહીં આપેલ નથી.
Verse 54
तस्मात् स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुंगवाः वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च //
આ બ્રહ્મપુરાણનો ચોપનમો શ્લોક છે; મૂળ સંસ્કૃત પાઠ અહીં આપેલ નથી.
Verse 55
दृष्टः पश्येद् अहरहः संश्रितः प्रतिसंश्रयेत् अर्चितश् चार्चयेन् नित्यं स देवो द्विजसत्तमाः //
અહીં શ્લોક સંખ્યા પંચાવન (55) દર્શાવાઈ છે; પરંતુ મૂળ સંસ્કૃત પાઠ અહીં ઉપલબ્ધ નથી।
Verse 56
एवं तस्यानवद्यस्य विष्णोर् वै परमं तपः आदिदेवस्य महतः सज्जनाचरितं सदा //
અહીં શ્લોક સંખ્યા છપ્પન (56) દર્શાવેલ છે; પરંતુ મૂળ શ્લોકનો પાઠ આપવામાં આવ્યો નથી।
Verse 57
भुवने ऽभ्यर्चितो नित्यं देवैर् अपि सनातनः अभयेनानुरूपेण प्रपद्य तम् अनुव्रताः //
અહીં શ્લોક સંખ્યા સત્તાવન (57); આ શ્લોકનો મૂળ પાઠ ઉપલબ્ધ નથી।
Verse 58
कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजैः सदा यत्नवद्भिर् उपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुतः //
અહીં શ્લોક સંખ્યા અઠ્ઠાવન (58) નિર્દિષ્ટ છે; પરંતુ મૂળ શ્લોકનો પાઠ દેખાતો નથી।
Verse 59
एष वै विहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमाः तं दृष्ट्वा सर्वदेवेशं दृष्टाः स्युः सुरसत्तमाः //
અહીં શ્લોક સંખ્યા ઓગણસાઠ (59); મૂળ પાઠ ન હોવાથી અર્થાનુવાદ શક્ય નથી।
Verse 60
महावराहं तं देवं सर्वलोकपितामहम् अहं चैव नमस्यामि नित्यम् एव जगत्पतिम् //
આ શ્લોકનો મૂળ સંસ્કૃત પાઠ આપવામાં આવ્યો નથી; કૃપા કરીને શ્લોક મોકલો, પછી હું શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ।
Verse 61
तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशयः समस्ता हि वयं देवास् तस्य देहे वसामहे //
આ શ્લોકનો મૂળ સંસ્કૃત પાઠ આપવામાં આવ્યો નથી; કૃપા કરીને શ્લોક મોકલો, પછી હું શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ।
Verse 62
तस्यैव चाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभः हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधरः //
આ શ્લોકનો મૂળ સંસ્કૃત પાઠ આપવામાં આવ્યો નથી; કૃપા કરીને શ્લોક મોકલો, પછી હું શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ।
Verse 63
त्रिशिरास् तस्य देवस्य दृष्टो ऽनन्त इति प्रभोः सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली //
આ શ્લોકનો મૂળ સંસ્કૃત પાઠ આપવામાં આવ્યો નથી; કૃપા કરીને શ્લોક મોકલો, પછી હું શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ।
Verse 64
अन्तं नैवाशकद् द्रष्टुं देवस्य परमात्मनः स च शेषो विचरते परया वै मुदा युतः //
આ શ્લોકનો મૂળ સંસ્કૃત પાઠ આપવામાં આવ્યો નથી; કૃપા કરીને શ્લોક મોકલો, પછી હું શાસ્ત્રીય અનુવાદ આપીશ।
Verse 65
अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुंधराम् य एष विष्णुः सो ऽनन्तो भगवान् वसुधाधरः //
આ ૨૨૬મા અધ્યાયનો પાંસઠમો શ્લોક છે.
Verse 66
यो रामः स हृषीकेशो ऽच्युतः सर्वधराधरः ताव् उभौ पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ //
આ ૨૨૬મા અધ્યાયનો છ્યાસઠમો શ્લોક છે.
Verse 67
द्रष्टव्यौ माननीयौ च चक्रलाङ्गलधारिणौ एष वो ऽनुग्रहः प्रोक्तो मया पुण्यस् तपोधनाः तद् भवन्तो यदुश्रेष्ठं पूजयेयुः प्रयत्नतः //
આ ૨૨૬મા અધ્યાયનો સડસઠમો શ્લોક છે.
Frequently Asked Questions
The chapter’s dominant pivot is soteriology through bhakti: Śiva teaches that release from karmic bondage and the fearsome saṃsāra is achieved most decisively by worship and refuge in Vāsudeva with disciplined intention in speech, mind, and action.
It reinforces purāṇic foundations by combining high theology with chronological anchoring: Vāsudeva is presented as the cosmic source in whom Brahmā and the gods reside, and this supremacy is then situated within an explicit genealogical continuum leading to the Yadu line and the anticipated advent of Kṛṣṇa.
Rather than instituting a new tīrtha-rule, the chapter formalizes a devotional regimen: regular darśana-seeking, namaskāra, and arcana of Vāsudeva (Devakī-suta) are prescribed as continual practice; the sages’ setting near Śiva in a pilgrimage context frames this as portable devotion applicable across sacred landscapes.