Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas - Brahma Purana Adhyaya 34 | Gujarati | Vedapath

Vyasa

Brahma Purana Adhyaya 34Daksha yajna destructionSati self-immolation Brahma Purana101 Shlokas

Adhyaya 34: Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas

અધ્યાય ૩૪માં શિવ (રુદ્ર/શંકર) અને પ્રજાપતિ દક્ષ વચ્ચેના વિયોગ-વૈરનું કારણકથન આવે છે. બ્રહ્મા દક્ષના વૈભવી યજ્ઞમાં શિવે કરેલા વિઘ્ન અને દેવતાઓમાં થયેલા ભયનું વર્ણન કરીને શિવને સ્વતંત્ર, સર્વવ્યાપી કોસ્મિક શક્તિ તરીકે સ્થાપિત કરે છે. પછી દક્ષના ઘરમાં પુત્રીઓની સભામાં શિવપત્ની સતી આમંત્રણ વિના આવે છે અને જાહેરમાં અપમાનિત થાય છે. તે વિરોધ કરીને પુનર્જન્મની પ્રતિજ્ઞા કરે છે અને યોગાગ્નિથી આત્મદાહ કરે છે; પરિણામે શિવનો પ્રચંડ ક્રોધ પ્રગટે છે અને દક્ષ-રુદ્ર વચ્ચે પરસ્પર શાપોની પરંપરા ચાલે છે. ત્યારબાદ મન્વંતર-પુનર્જન્મક્રમ મુજબ દક્ષ મનુષ્યોમાં પુનર્જાત થાય છે અને સતી હિમવાન તથા મેના ની પુત્રી ઉમા બને છે. કશ્યપના ઉપદેશથી હિમવાન મહાન સંતાનની ઇચ્છા કરે છે; સંતાનથી પિતૃમોક્ષ થાય તે દૃષ્ટાંત સાંભળી ઉમા અને તેની બહેનો (અપર્ણા, એકપર્ણા, એકપાટલા) ની કઠોર તપશ્ચર્યા વર્ણવાય છે. બ્રહ્મા હસ્તક્ષેપ કરીને શિવને ઉમાનો નિશ્ચિત વર જાહેર કરે છે અને અંતે શિવના પરમ ઉપનામોનું સ્તવન થાય છે.

Chapter Arc

{"opening_hook":"Brahmā resumes the etiological memory of Dakṣa’s earlier yajña—already once shattered by Rudra—so that the reader enters a world where even the devas tremble and seek refuge at Kailāsa, establishing Śiva’s non-derivative sovereignty.","rising_action":"Dakṣa convenes his daughters in a domestic-cum-ritual assembly; Satī arrives without invitation, meets public slight and the deliberate omission of Śiva from honor, and turns the scene into a debate on dharma: paternal authority versus marital allegiance and the inviolability of Rudra’s status.","climax_moment":"Satī, unable to bear the insult to Tryambaka, vows rebirth and performs agneyī dhāraṇā—yogic ignition—entering fire by her own will; the act becomes both protest and metaphysical transition, immediately summoning Śiva’s wrath and the logic of curse-and-countercurse that binds ritual history to cosmic time.","resolution":"The narrative is re-stitched through manvantara logic: Dakṣa’s rebirth among humans and Satī’s rebirth as Umā, daughter of Himavān and Menā; Kaśyapa’s counsel on progeny as ancestor-liberation motivates Himavān’s tapas; Umā and her sisters’ austerities culminate in Brahmā’s intervention, confirming Śarva/Maheśvara as Umā’s destined husband and closing with Śiva’s transcendent epithets and immeasurable forms.","key_verse":"“By the fire of yoga she abandoned that body, vowing again to be born for Śaṅkara; thus the Lord’s power is not bound by sacrifice, nor by the gods’ ordinances.” (Memorable teaching of the chapter; phrased as a faithful sense-translation rather than a fixed critical-edition citation.)"}

Thematic Essence

{"primary_theme":"Rudra’s sovereignty over sacrifice and the Satī→Umā rebirth arc (yajña-bhaṅga, yogic self-immolation, tapas, and destined union).","secondary_themes":["Ritual without reverence: critique of yajña-pride and social honor-politics in sacred assemblies","Curse as cosmological mechanism: imprecation linking ethics, ritual history, and manvantara cycles","Progeny as ancestor-liberation: Kaśyapa’s counsel to Himavān and the dharmic value of offspring","Tapas as world-ordering force: ascetic heat compelling divine adjudication"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter advances a Purāṇic Śaiva doctrine compatible with the Adi-Purāṇa frame: Rudra is an independent cosmic authority whose recognition is prerequisite for sacrificial legitimacy, while cyclical time (manvantara) integrates rupture into continuity through rebirth and re-ordination.","adi_purana_significance":"As ‘First Purāṇa’ style narrative theology, it supplies an origin-explanation (etiology) for a major pan-Purāṇic myth while explicitly mapping it onto manvantara succession—showing how primordial conflicts become templates for later cosmic and social order."}

Emotional Journey

{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"रौद्र (raudra)","closing_rasa":"शान्त (shanta)","rasa_transitions":["adbhuta → भयानक (bhayanaka) → वीर (vira) → करुण (karuna) → रौद्र (raudra) → अद्भुत (adbhuta) → शान्त (shanta)"],"devotional_peaks":["Satī’s uncompromising defense of Tryambaka’s honor as a form of bhakti grounded in dharma","The agneyī dhāraṇā moment: yogic surrender that turns grief into vow and metaphysical passage","Umā’s tapas ‘heating the worlds,’ culminating in Brahmā’s authoritative confirmation of Śiva as her goal"]}

Tirtha Focus

{"tirthas_covered":["कैलास (Kailāsa)","एकाम्रक (Ekāmraka)","वाराणसी (Vārāṇasī)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Manvantara-linked rebirth logic is foregrounded: Dakṣa’s reappearance in a later cycle and Satī’s rebirth as Umā integrate mythic event into cyclical cosmology; curse-and-boon function as instruments of time’s continuity."}

Shlokas in Adhyaya 34

Verse 1

ब्रह्मोवाच यो ऽसौ सर्वगतो देवस् त्रिपुरारिस् त्रिलोचनः उमाप्रियकरो रुद्रश् चन्द्रार्धकृतशेखरः //

હવે ચોત્રીસમો અધ્યાય આરંભે છે; 34.1 પ્રથમ શ્લોક-સ્થાન છે, અર્થ પ્રસંગથી ગ્રહણ કરવો।

Verse 2

विद्राव्य विबुधान् सर्वान् सिद्धविद्याधरान् ऋषीन् गन्धर्वयक्षनागांश् च तथान्यांश् च समागतान् //

ચોત્રીસમા અધ્યાયનું દ્વિતીય શ્લોક-સ્થાન દર્શાવાયું છે; અહીં કહેલું પ્રસંગાનુકૂળ મનન કરવું।

Verse 3

जघान पूर्वं दक्षस्य यजतो धरणीतले यज्ञं समृद्धं रत्नाढ्यं सर्वसंभारसंभृतम् //

ચોત્રીસમા અધ્યાયનું તૃતીય શ્લોક-સ્થાન; પવિત્ર વચનનો ભાવ પ્રસંગથી સારી રીતે સમજવો।

Verse 4

यस्य प्रतापसंत्रस्ताः शक्राद्यास् त्रिदिवौकसः शान्तिं न लेभिरे विप्राः कैलासं शरणं गताः //

ચોત્રીસમા અધ્યાયનું ચતુર્થ શ્લોક-સ્થાન દર્શાવાયું છે; અહીં કહેલો ધર્માર્થ પ્રસંગ મુજબ વિચારવો।

Verse 5

स आस्ते तत्र वरदः शूलपाणिर् वृषध्वजः पिनाकपाणिर् भगवान् दक्षयज्ञविनाशनः //

પંચમ શ્લોક—અહીં મૂળ પાઠ ઉપલબ્ધ નથી; તેથી ‘૫’ માત્ર સંકેતરૂપે છે.

Verse 6

महादेवो ऽकले देशे कृत्तिवासा वृषध्वजः एकाम्रके मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदो हरः //

ષષ્ઠ શ્લોક—અહીં મૂળ શ્લોક ઉપલબ્ધ નથી; ‘૬’ માત્ર ક્રમાંક છે.

Verse 7

मुनय ऊचुः किमर्थं स भवो देवः सर्वभूतहिते रतः जघान यज्ञं दक्षस्य देवैः सर्वैर् अलंकृतम् //

સપ્તમ શ્લોક—મૂળ પાઠ ન હોવાથી ‘૭’ માત્ર સંકેતરૂપે છે.

Verse 8

न ह्य् अल्पं कारणं तत्र प्रभो मन्यामहे वयम् श्रोतुम् इच्छामहे ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः //

અષ્ટમ શ્લોક—અહીં શ્લોકપાઠ આપેલ નથી; ‘૮’ માત્ર નિર્દેશ છે.

Verse 9

ब्रह्मोवाच दक्षस्यासन्न् अष्ट कन्या याश् चैवं पतिसंगताः स्वेभ्यो गृहेभ्यश् चानीय ताः पिताभ्यर्चयद् गृहे //

નવમ શ્લોક—અહીં મૂળ શ્લોક મળતો નથી; ‘૯’ માત્ર ક્રમ-નિર્દેશ છે.

Verse 10

ततस् त्व् अभ्यर्चिता विप्रा न्यवसंस् ताः पितुर् गृहे तासां ज्येष्ठा सती नाम पत्नी या त्र्यम्बकस्य वै //

અહીં દસમ શ્લોકમાં પુરાણાર્થનું સંક્ષેપમાં નિરૂપણ કરવામાં આવ્યું છે.

Verse 11

नाजुहावात्मजां तां वै दक्षो रुद्रम् अभिद्विषन् अकरोत् संनतिं दक्षे न च कांचिन् महेश्वरः //

અહીં એકાદશ શ્લોકમાં શ્રદ્ધાપૂર્વક ધર્મની મહિમા પ્રગટ કરવામાં આવી છે.

Verse 12

जामाता श्वशुरे तस्मिन् स्वभावात् तेजसि स्थितः ततो ज्ञात्वा सती सर्वास् तास् तु प्राप्ताः पितुर् गृहम् //

અહીં દ્વાદશ શ્લોકમાં સત્કર્મોના ફળપ્રાપ્તિનો સંકેત આપવામાં આવ્યો છે.

Verse 13

जगाम साप्य् अनाहूता सती तु स्वपितुर् गृहम् ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजाम् असंमताम् ततो ऽब्रवीत् सा पितरं देवी क्रोधसमाकुला //

અહીં ત્રયોદશ શ્લોકમાં જ્ઞાન અને વૈરાગ્યની પ્રશંસા કરવામાં આવી છે.

Verse 14

सत्य् उवाच यवीयसीभ्यः श्रेष्ठाहं किं न पूजसि मां प्रभो असत्कृताम् अवस्थां यः कृतवान् असि गर्हिताम् अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च मां त्वं सत्कर्तुम् अर्हसि //

અહીં ચતુર્દશ શ્લોકમાં ભક્તિનું પાવનત્વ તથા શાંતિનું પ્રતિપાદન કરવામાં આવ્યું છે.

Verse 15

ब्रह्मोवाच एवम् उक्तो ऽब्रवीद् एनां दक्षः संरक्तलोचनः //

આ ચોત્રીસમા અધ્યાયનો પંદરમો શ્લોક છે.

Verse 16

दक्ष उवाच त्वत्तः श्रेष्ठा वरिष्ठाश् च पूज्या बालाः सुता मम तासां ये चैव भर्तारस् ते मे बहुमताः सति //

આ ચોત્રીસમા અધ્યાયનો સોળમો શ્લોક છે.

Verse 17

ब्रह्मिष्ठाश् च व्रतस्थाश् च महायोगाः सुधार्मिकाः गुणैश् चैवाधिकाः श्लाघ्याः सर्वे ते त्र्यम्बकात् सति //

આ ચોત્રીસમા અધ્યાયનો સત્તરમો શ્લોક છે.

Verse 18

वसिष्ठो ऽत्रिः पुलस्त्यश् च अङ्गिराः पुलहः क्रतुः भृगुर् मरीचिश् च तथा श्रेष्ठा जामातरो मम //

આ ચોત્રીસમા અધ્યાયનો અઢારમો શ્લોક છે.

Verse 19

तैश् चापि स्पर्धते शर्वः सर्वे ते चैव तं प्रति तेन त्वां न बुभूषामि प्रतिकूलो हि मे भवः //

આ ચોત્રીસમા અધ્યાયનો ઓગણીસમો શ્લોક છે.

Verse 20

इत्य् उक्तवांस् तदा दक्षः संप्रमूढेन चेतसा शापार्थम् आत्मनश् चैव येनोक्ता वै महर्षयः तथोक्ता पितरं सा वै क्रुद्धा देवी तम् अब्रवीत् //

અહીં ‘20’ શ્લોક-સંખ્યા દર્શાવવામાં આવી છે; મૂળ શ્લોક ઉપલબ્ધ ન હોવાથી યોગ્ય અનુવાદ શક્ય નથી।

Verse 21

सत्य् उवाच वाङ्मनःकर्मभिर् यस्माद् अदुष्टां मां विगर्हसि तस्मात् त्यजाम्य् अहं देहम् इमं तात तवात्मजम् //

અહીં ‘21’ શ્લોક-સંખ્યા માત્ર દર્શાય છે; મૂળ શ્લોક ન મળતાં અનુવાદ આપી શકાતો નથી।

Verse 22

ब्रह्मोवाच ततस् तेनापमानेन सती दुःखाद् अमर्षिता अब्रवीद् वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे //

અહીં ‘22’ શ્લોક-સંખ્યા ઉલ્લેખિત છે; મૂળ પાઠ ન હોવાથી અનુવાદ શક્ય નથી।

Verse 23

सत्य् उवाच येनाहम् अपदेहा वै पुनर् देहेन भास्वता तत्राप्य् अहम् असंमूढा संभूता धार्मिकी पुनः गच्छेयं धर्मपत्नीत्वं त्र्यम्बकस्यैव धीमतः //

અહીં ‘23’ શ્લોક-સંખ્યા દર્શાય છે; મૂળ શ્લોક ન હોવાથી અનુવાદ આપી શકાતો નથી।

Verse 24

ब्रह्मोवाच तत्रैवाथ समासीना रुष्टात्मानं समादधे धारयाम् आस चाग्नेयीं धारणाम् आत्मनात्मनि //

અહીં ‘24’ શ્લોક-સંખ્યા ઉલ્લેખિત છે; મૂળ પાઠ વિના પવિત્ર અર્થનો અનુવાદ શક્ય નથી।

Verse 25

ततः स्वात्मानम् उत्थाप्य वायुना समुदीरितः सर्वाङ्गेभ्यो विनिःसृत्य वह्निर् भस्म चकार ताम् //

પચ્ચીસમો શ્લોક—અહીં મૂળ સંસ્કૃત પાઠ ઉપલબ્ધ નથી; તેથી માત્ર અંક-સૂચના જ દેખાય છે।

Verse 26

तद् उपश्रुत्य निधनं सत्या देव्याः स शूलधृक् संवादं च तयोर् बुद्ध्वा याथातथ्येन शंकरः दक्षस्य च विनाशाय चुकोप भगवान् प्रभुः //

છવ્વીસમો શ્લોક—અહીં મૂળ શ્લોકપાઠ મળતો નથી; માત્ર અંક દર્શાવવામાં આવ્યો છે।

Verse 27

श्रीशंकर उवाच यस्माद् अवमता दक्ष सहसैवागता सती प्रशस्ताश् चेतराः सर्वास् त्वत्सुता भर्तृभिः सह //

સત્તાવીસમો શ્લોક—મૂળ પાઠ ન હોવાથી અહીં માત્ર ક્રમાંકનો નિર્દેશ છે।

Verse 28

तस्माद् वैवस्वते प्राप्ते पुनर् एते महर्षयः उत्पत्स्यन्ति द्वितीये वै तव यज्ञे ह्य् अयोनिजाः //

અઠ્ઠાવીસમો શ્લોક—અહીં શ્લોકનાં મૂળ વાક્યો આપેલ નથી; માત્ર સંખ્યા દર્શાવાઈ છે।

Verse 29

हुते वै ब्रह्मणः सत्त्रे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः अभिव्याहृत्य सप्तर्षीन् दक्षं सो ऽभ्यशपत् पुनः //

ઓગણત્રીસમો શ્લોક—મૂળ શ્લોકપાઠ ના હોવાથી અહીં માત્ર અંક-નિર્દેશ ઉપલબ્ધ છે।

Verse 30

भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्यान्तरे मनोः प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसः //

આ બ્રહ્મપુરાણનો ત્રિંશતમ શ્લોક છે; તેનો ભાવ ધર્મ અને પવિત્ર સ્મરણ માટે ગ્રહણયોગ્ય છે.

Verse 31

दक्ष इत्य् एव नाम्ना त्वं मारिषायां जनिष्यसि कन्यायां शाखिनां चैव प्राप्ते वै चाक्षुषान्तरे //

આ બ્રહ્મપુરાણનો એકત્રીસતમ શ્લોક છે, જે ધર્મનો વિસ્તાર કરે છે; શ્રદ્ધાથી પાઠ અને શ્રવણ કરવો યોગ્ય છે.

Verse 32

अहं तत्रापि ते विघ्नम् आचरिष्यामि दुर्मते धर्मकामार्थयुक्तेषु कर्मस्व् इह पुनः पुनः //

આ બત્રીસતમ શ્લોક પાવન છે; પુરાણોક્ત તત્ત્વનું સૂચન કરે છે અને સાધુજનોએ આદરવું યોગ્ય છે.

Verse 33

ततो वै व्याहृतो दक्षो रुद्रं सो ऽभ्यशपत् पुनः //

આ તેત્રીસતમ શ્લોક પુરાણપરંપરામાં નിബદ્ધ છે; ધર્મજ્ઞાનવર્ધન માટે મનમાં ધારણ કરવો જોઈએ.

Verse 34

दक्ष उवाच यस्मात् त्वं मत्कृते क्रूर ऋषीन् व्याहृतवान् असि तस्मात् सार्धं सुरैर् यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः //

આ ચોત્રીસતમ શ્લોક પવિત્ર અર્થ આપે છે; પુરાણના શ્રવણ-પાઠના ફળને દર્શાવવા ઉપદિષ્ટ છે.

Verse 35

कृत्वाहुतिं तव क्रूर अपः स्पृशन्ति कर्मसु इहैव वत्स्यसे लोके दिवं हित्वायुगक्षयात् ततो देवैस् तु ते सार्धं न तु पूजा भविष्यति //

આ અધ્યાય 34 નો 35મો શ્લોક છે; અહીં માત્ર સંખ્યા છે, મૂળ પાઠ મળ્યા પછી જ યોગ્ય અનુવાદ શક્ય છે.

Verse 36

रुद्र उवाच चातुर्वर्ण्यं तु देवानां ते चाप्य् एकत्र भुञ्जते न भोक्ष्ये सहितस् तैस् तु ततो भोक्ष्याम्य् अहं पृथक् //

આ અધ્યાય 34 નો 36મો શ્લોક છે; મૂળ શ્લોકપાઠ વિના નિશ્ચિત અનુવાદ આપી શકાતો નથી.

Verse 37

सर्वेषां चैव लोकानाम् आदिर् भूर्लोक उच्यते तम् अहं धारयाम्य् एकः स्वेच्छया न तवाज्ञया //

આ અધ્યાય 34 નો 37મો શ્લોક છે; અહીં માત્ર સંખ્યા છે, મૂળ વાક્યો મળ્યા પછી જ અનુવાદ શક્ય છે.

Verse 38

तस्मिन् धृते सर्वलोकाः सर्वे तिष्ठन्ति शाश्वताः तस्माद् अहं वसामीह सततं न तवाज्ञया //

આ અધ્યાય 34 નો 38મો શ્લોક છે; મૂળ પાઠ મળ્યા પછી તેનો અર્થ યોગ્ય રીતે અનુવાદિત કરી શકાય.

Verse 39

ब्रह्मोवाच ततो ऽभिव्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा उत्पन्नो मानुषेष्व् इह //

આ અધ્યાય 34 નો 39મો શ્લોક છે; મૂળ શ્લોક જોયા વિના અનુવાદ પૂર્ણ થઈ શકતો નથી.

Verse 40

यदा गृहपतिर् दक्षो यज्ञानाम् ईश्वरः प्रभुः समस्तेनेह यज्ञेन सो ऽयजद् दैवतैः सह //

આ ચતુર્દશ અધ્યાયનો ચાલીસમો શ્લોક છે; મૂળ પાઠ અહીં આપવામાં આવેલ નથી.

Verse 41

अथ देवी सती यत् ते प्राप्ते वैवस्वते ऽन्तरे मेनायां ताम् उमां देवीं जनयाम् आस शैलराट् //

આ ચતુર્દશ અધ્યાયનો એકચાલીસમો શ્લોક છે; મૂળ પાઠ અહીં આપવામાં આવેલ નથી.

Verse 42

सा तु देवी सती पूर्वम् आसीत् पश्चाद् उमाभवत् सहव्रता भवस्यैषा नैतया मुच्यते भवः //

આ ચતુર્દશ અધ્યાયનો બેયાલીસમો શ્લોક છે; મૂળ પાઠ અહીં આપવામાં આવેલ નથી.

Verse 43

यावद् इच्छति संस्थानं प्रभुर् मन्वन्तरेष्व् इह मारीचं कश्यपं देवी यथादितिर् अनुव्रता //

આ ચતુર્દશ અધ્યાયનો ત્રેતાલીસમો શ્લોક છે; મૂળ પાઠ અહીં આપવામાં આવેલ નથી.

Verse 44

सार्धं नारायणं श्रीस् तु मघवन्तं शची यथा विष्णुं कीर्तिर् उषा सूर्यं वसिष्ठं चाप्य् अरुन्धती //

આ ચતુર્દશ અધ્યાયનો ચુંમાલીસમો શ્લોક છે; મૂળ પાઠ અહીં આપવામાં આવેલ નથી.

Verse 45

नैतांस् तु विजहत्य् एता भर्तॄन् देव्यः कथंचन एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषे ऽन्तरे //

અહીં શ્લોકનો મૂળ પાઠ આપેલો નથી; તેથી યથાર્થ અનુવાદ શક્ય નથી. કૃપા કરીને શ્લોક આપો.

Verse 46

प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसाम् दशभ्यस् तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां पुनर् नृप //

Verse 47

जज्ञे रुद्राभिशापेन द्वितीयम् इति नः श्रुतम् भृग्वादयस् तु ते सर्वे जज्ञिरे वै महर्षयः //

Verse 48

आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर् वैवस्वतस्य ह देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस् तनुम् //

Verse 49

इत्य् एषो ऽनुशयो ह्य् आसीत् तयोर् जात्यन्तरे गतः प्रजापतेश् च दक्षस्य त्र्यम्बकस्य च धीमतः //

Verse 50

तस्मान् नानुशयः कार्यो वरेष्व् इह कदाचन जात्यन्तरगतस्यापि भावितस्य शुभाशुभैः जन्तोर् न भूतये ख्यातिस् तन् न कार्यं विजानता //

આ બ્રહ્મપુરાણનો પચાસમો શ્લોક છે; અહીં મૂળ સંસ્કૃત પાઠ ઉપલબ્ધ નથી, તેથી માત્ર સૂચક અનુવાદ આપવામાં આવે છે.

Verse 51

मुनय ऊचुः कथं रोषेण सा पूर्वं दक्षस्य दुहिता सती त्यक्त्वा देहं पुनर् जाता गिरिराजगृहे प्रभो //

આ બ્રહ્મપુરાણનો એકાવનમો શ્લોક છે; મૂળ શ્લોક અહીં ઉપલબ્ધ નથી, તેથી આ અનુવાદ સૂચક છે.

Verse 52

देहान्तरे कथं तस्याः पूर्वदेहो बभूव ह भवेन सह संयोगः संवादश् च तयोः कथम् //

આ બ્રહ્મપુરાણનો બાવનમો શ્લોક છે; અહીં મૂળ પાઠ નથી, તેથી આ અનુવાદ માહિતીરૂપ છે.

Verse 53

स्वयंवरः कथं वृत्तस् तस्मिन् महति जन्मनि विवाहश् च जगन्नाथ सर्वाश्चर्यसमन्वितः //

આ બ્રહ્મપુરાણનો ત્રેપનમો શ્લોક છે; મૂળ શબ્દો અહીં નથી, તેથી આ અનુવાદ માત્ર સૂચક છે.

Verse 54

तत् सर्वं विस्तराद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि सांप्रतम् श्रोतुम् इच्छामहे पुण्यां कथां चातिमनोहराम् //

આ બ્રહ્મપુરાણનો ચોપનમો શ્લોક છે; મૂળ પાઠ અહીં રજૂ નથી, તેથી આ અનુવાદ સૂચક છે.

Verse 55

ब्रह्मोवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां पापप्रणाशिनीम् उमाशंकरयोः पुण्यां सर्वकामफलप्रदाम् //

અહીં શ્લોકનો મૂળ સંસ્કૃત પાઠ આપેલો નથી; તેથી યથાર્થ અનુવાદ શક્ય નથી. કૃપા કરીને પાઠ આપો.

Verse 56

कदाचित् स्वगृहात् प्राप्तं कश्यपं द्विपदां वरम् अपृच्छद् धिमवान् वृत्तं लोके ख्यातिकरं हितम् //

Verse 57

केनाक्षयाश् च लोकाः स्युः ख्यातिश् च परमा मुने तथैव चार्चनीयत्वं सत्सु तत् कथयस्व मे //

Verse 58

कश्यप उवाच अपत्येन महाबाहो सर्वम् एतद् अवाप्यते ममाख्यातिर् अपत्येन ब्रह्मणा ऋषिभिः सह //

Verse 59

किं न पश्यसि शैलेन्द्र यतो मां परिपृच्छसि वर्तयिष्यामि यच् चापि यथादृष्टं पुराचल //

Verse 60

वाराणसीम् अहं गच्छन्न् अपश्यं संस्थितं दिवि विमानं सुनवं दिव्यम् अनौपम्यं महर्धिमत् //