Atharva Veda 9.2.14: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 14

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

अस॑र्ववीरश्चरतु॒ प्रणु॑त्तो॒ द्वेष्यो॑ मि॒त्राणां॑ परिव॒र्ग्यः॑१ स्वाना॑म्। उ॒त पृ॑थि॒व्यामव॑ स्यन्ति वि॒द्युत॑ उ॒ग्रो वो॑ दे॒वः प्र मृ॑णत् स॒पत्ना॑न्

IAST Transliteration

asárvavīraś caratu práṇuttaḥ dvéṣyo mitrā́ṇāṃ parivárgyaḥ svā́nām | utá pṛthivyā́m áva syanti vidyúta ugró vaḥ deváḥ prá mṛṇat sapátnān ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Let him, expelled, go wandering, bereft of all his champions—hateful to friends, to be shunned of his own. And upon the earth the lightnings are hurled down: your fierce god smiteth the rivals utterly.

Translation

સર્વવીરો વિનાનો, હાંકી કાઢેલો તે ભટકતો રહે; મિત્રોને અપ્રિય, પોતાના જ લોકોમાં ત્યાજ્ય બને. અને પૃથ્વી પર વીજળીઓ પટકાય છે: તમારો ઉગ્ર દેવ શત્રુ-સ્પર્ધકોને સંપૂર્ણ રીતે ચકનાચૂર કરે છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• असर्ववीरः: having no (good) heroes; bereft of warriors
• असर्ववीरः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अ-सर्व-वीर (प्रातिपदिक)

• चरतु: let (him) go about / roam
• चरतु: Kartā
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)

• प्रणुत्तः: driven forth; impelled
• प्रणुत्तः: Kartā
• Type: Participle (Adjective)
• Root: नुद् (धातु) + प्र (उपसर्ग) → प्र-नुद्

• द्वेष्यः: to be hated; hateful
• द्वेष्यः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: द्विष् (धातु) → द्वेष्य (यत्-प्रत्ययान्त)

• मित्राणाम्: of friends
• मित्राणाम्: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• परिवर्ग्यः: to be shunned/expelled; outcast-worthy
• परिवर्ग्यः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: परि + वर्ग्य (प्रातिपदिक; ‘fit to be excluded/banished’)

• स्वानाम्: of his own (people)
• स्वानाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun (Adjectival)
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उत: and also / moreover
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अव: down; away
• अव: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अव

• स्यन्ति: they flow / stream
• स्यन्ति: Kartā
• Type: Verb
• Root: स्यन्द् (धातु)

• विद्युतः: lightnings
• विद्युतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक)

• उग्रः: fierce
• उग्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• वः: of you / your
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• देवः: the god
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• प्र: forth; forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्र

• मृणत्: let (him) crush/destroy
• मृणत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: मृण्/मृड् (धातु; ‘to crush, destroy’)

• सपत्नान्: rivals; enemies
• सपत्नान्: Karma
• Type: Noun
• Root: सपत्न (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-level attribution varies)

Devata: Ugra Deva / storm-power (often read in the Rudra-Indra-Parjanya semantic field)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara