Sutra 5

Devanagari script

सस्यवर्णानामर्घान्तरेण विनिमयः परिवर्तकः ॥ कZ_०२.१५.०५ ॥

Transliteration

sasyavarṇānām arghāntareṇa vinimayaḥ parivartakaḥ

Translation

‘પરિવર્તક’ એટલે— એક પ્રકારના અનાજનો બીજા પ્રકારના અનાજ સાથે વિનિમય, કિંમત/દરના તફાવતને ધ્યાનમાં રાખીને।

Word by Word

• सस्यवर्णानाम्: of the kinds/varieties of grain (crops)
• Type: Noun
• Root: सस्य; वर्ण
• Form: षष्ठी-बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; ‘सस्य’ (n.) + ‘वर्ण’ (m./n.) → ‘सस्यवर्ण’ = धान्य-प्रकार/वर्ण-भेद; तस्य षष्ठी बहुवचनम्

• अर्घान्तरेण: by/through a difference in price (rate differential)
• Type: Noun
• Root: अर्घ; अन्तर
• Form: तृतीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; ‘अर्घ-अन्तर’ = मूल्य-भेद/मूल्य-अन्तर; करण/हेतु-अर्थे तृतीया

• विनिमयः: exchange; barter/transaction
• Type: Noun
• Root: वि-नि-√इ (इण् गतौ) → विनिमय
• Form: प्रथमा-एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्; कर्तृ/विषय-रूपे

• परिवर्तकः: (is) a changer/agent of conversion; one who effects exchange
• Type: Noun
• Root: परि-√वृत् (वर्तने) → परिवर्तक
• Form: प्रथमा-एकवचनम्; पुल्लिङ्गम्; विशेषण/विधेय-रूपे (विनिमयस्य)

Entities Mentioned

• state storehouse/trade officials [implicit]

More Details

FAQs

What policy problem does ‘exchange at price differential’ address?

It allows the state to substitute commodities for logistics needs while keeping accounts fair, preventing hidden losses through unequal barter.