Adhyaya 276

Verse 1

पञ्चसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सुरासुरैर् अमन्थाब्धिमिति क , छ च देवासुरहरो ऽभवदिति क , घ , ञ , ट च अथ षट्सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः राजवंशवर्णनं अग्निर् उवाच तुर्वसोश् च सुतो वर्गो गोभानुस्तस्य चात्मजः गोभानोरासीत् त्रैशानिस्त्रैशानेस्तु करन्धमः

દ્વિશત પંચોત્તરમો અધ્યાય ‘દેવો અને અસુરો દ્વારા સમુદ્રમંથન’ કહેવાય છે; કેટલાક પાઠોમાં ‘દેવ-અસુર-હર (સંહારક) પ્રગટ થયો’ એમ પણ છે. હવે દ્વિશત છોત્તરમો અધ્યાય—રાજવંશવર્ણન—આરંભે છે. અગ્નિ બોલ્યા: તુર્વસુનો પુત્ર વર્ગ; તેનો પુત્ર ગોભાનુ. ગોભાનુથી ત્રૈશાની અને ત્રૈશાનીથી કરંધમ જન્મ્યો।

Verse 2

करन्धमान्मरुत्तोभूद् दुष्मन्तस्तस्य चात्मजः दुष्मन्तस्य वरूथो ऽभूद्गाण्डीरस्तु वरूथतः

કરંધમાનથી મરુત્ત થયો અને તેનો પુત્ર દુષ્મંત હતો. દુષ્મંતથી વરૂથ થયો અને વરૂથથી ગાંડીર ઉત્પન્ન થયો.

Verse 3

गाण्डीराच्चैव गान्धारः पञ्च जानपदास्ततः गान्धाराः केरलाश्चोलाः पाण्ड्याः कोला महाबलाः

ગાંડીર પ્રદેશમાંથી જ ગાંધાર દેશ થયો; ત્યારબાદ પાંચ જનપદો ગણાવ્યા છે—ગાંધાર, કેરળ, ચોળ, પાંડ્ય અને મહાબલી કોલ.

Verse 4

द्रुह्यस्तु वभ्रुसेतुश् च बभ्रुसेतोः पुरोवसुः ततो गान्धारा गान्धारैर् धर्मो धर्माद् घृतो ऽभवत्

દ્રુહ્યુથી વભ્રુસેતુ થયો અને વભ્રુસેતુથી પુરોવસુ. તેમાંથી ગાંધારો ઉત્પન્ન થયા; ગાંધારોમાં ધર્મ થયો અને ધર્મથી ઘૃત ઉત્પન્ન થયો.

Verse 5

घृतात्तु विदुषस्तस्मात् प्रचेतास्तस्य वै शतम् आनद्रश् च सभानरश्चाक्षुषः परमेषुकः

ઘૃતથી વિદુષ નામનો જ્ઞાની થયો; તેમાંથી પ્રચેતસ થયો. તેને ખરેખર સો પુત્રો હતા—આનદ્ર, સભાનર, આક્ષુષ અને પરમેષુક વગેરે.

Verse 6

सभानरात् कालानलः कालानलजस्रृञ्जयः पुरञ्जयः सृञ्जयस्य तत्पुत्रो जनमेजयः

સભાનરથી કાલાનલ થયો; કાલાનલથી જ-સૃઞ્જય; (તેમાંથી) પુરઞ્જય; અને સૃઞ્જયનો પુત્ર જનમેજય હતો.

Verse 7

तत्पुत्रस्तु महाशालस्तत्पुत्रो ऽभुन्महामनाः तस्मादुशीनरो ब्रह्मन्नृगायान्तु नृगस्ततः

તેનો પુત્ર મહાશાલ થયો; મહાશાલનો પુત્ર મહાત્મા મહામના હતો. હે બ્રાહ્મણ! તેમાંથી ઉશીનર ઉત્પન્ન થયો અને ઉશીનરમાંથી નૃગ—આ રીતે વંશપરંપરા આગળ વધી.

Verse 8

नरायान्तु नरश्चासीत् कृमिस्तु कृमितः सुतः शोभानुस्तस्य चात्मज इति ख शोभानोरासीदिति ख कर्णा इति ज , ट च दशायां सुब्रतो जज्ञे दृशद्वत्यां शिविस् तथा

નારાયાંતુમાંથી નર જન્મ્યો. નરમાંથી કૃમિ; કૃમિનો પુત્ર કૃમિત. તેનો પુત્ર શોભાનુ (કેટલાક પાઠોમાં ‘શોભાનોર’; કેટલાક હસ્તપ્રતોમાં ‘કર્ણા’ નામ પણ મળે છે). દશા દેશમાં સુવ્રત જન્મ્યો અને દૃશદ્વતી પ્રદેશમાં શિવિ પણ જન્મ્યો.

Verse 9

शिवे पुत्रास्तु चत्वारः पृथुदर्भश् च वीरकः कैकेयो भद्रकस्तेषां नाम्रा जनपदाः शुभाः

શિવિના ચાર પુત્ર—પૃથુદર્ભ, વીરક, કૈકેય અને ભદ્રક. તેમના નામોથી જ શુભ જનપદો (પ્રદેશો) પ્રખ્યાત થયા.

Verse 10

तितिक्षुरुशीनरजस्तितिक्षोश् च रुषद्रथः रुषद्रथादभूत्पैलः पैलाच्च सुतपाः सुतः

તિતિક્ષુમાંથી ઉશીનરરાજ જન્મ્યો; અને તિતિક્ષુમાંથી જ રુષદ્રથ પણ થયો. રુષદ્રથમાંથી પૈલ, અને પૈલમાંથી પુત્ર સુતપા જન્મ્યો.

Verse 11

महायोगि बलिस्तस्मादङ्गो वङ्गश् च मुख्यकः पुण्ड्रः कलिङ्गो बालेयो बलिर्योगी बलान्वितः

તે મહાયોગી બલિમાંથી અઙ્ગ અને વઙ્ગ (મુખ્ય) તેમજ પુણ્ડ્ર, કલિઙ્ગ અને બાલેય જન્મ્યા. તે બલિ યોગી અને બળસંપન્ન હતો.

Verse 12

अङ्गाद्दधिवाहनो ऽभूत् तस्माद्दिविरथो नृपः दिविरथाद्धर्मरथस्तस्य चित्ररथः सुतः

અંગથી દધિવાહન ઉત્પન્ન થયો; તેમાંથી રાજા દિવિરથ થયો. દિવિરથથી ધર્મરથ અને ધર્મરથનો પુત્ર ચિત્રરથ થયો.

Verse 13

चित्ररथात्सत्यरथो लोमपदश् च तत्सुतः लोमपादाच्चतुरङ्गः पृथुलाक्षश् च तत्सुतः

ચિત્રરથથી સત્યરથ થયો અને તેનો પુત્ર લોમપાદ થયો. લોમપાદથી ચતુરંગ અને તેનો પુત્ર પૃથુલાક્ષ થયો.

Verse 14

पृथुलाक्षाच्च चम्पो ऽभूच्चम्पाद्धर्यङ्गको ऽभवत् हर्यङ्गाच्च भद्ररथो बृहत्कर्मा च तत्सुतः

પૃથુલાક્ષથી ચમ્પ થયો; ચમ્પથી હર્યંગક થયો. હર્યંગકથી ભદ્રરથ અને તેનો પુત્ર બૃહત્કર્મા થયો.

Verse 15

तस्मादभूद्वॄहद्भानुर्वृहद्भानोर्बृहात्मवान् तस्माज्जयद्रथो ह्य् आसीज्जयद्रथाद्वृहद्रथः

તેથી વૃહદ્ભાનુ થયો; વૃહદ્ભાનુથી બૃહાત્મવાન થયો. તેમાંથી જ જયદ્રથ થયો અને જયદ્રથથી વૃહદ્રથ થયો.

Verse 16

वृहद्रथाद्विश्वजिच्च कर्णो विश्वजितो ऽभवत् कर्णस्य वृषसेनस्तु पृथुसेनस्तदात्मजः एतो ऽङ्गवंशजा भूपाः पूरोर्वंशं विबोध मे

વૃહદ્રથથી વિશ્વજિત થયો અને વિશ્વજિતથી કર્ણ થયો. કર્ણનો પુત્ર વૃષસેન અને તેનો પુત્ર પૃથુસેન થયો. આ અંગવંશજ ભૂપતિઓ છે; હવે મારી પાસેથી પૂરુવંશ જાણો.