Verse 3
Parabrahma
सत्त्वमथास्य पुरुषस्यान्तः शिखोपवीतत्वं ब्राह्मणस्य। मुमुक्षोरन्तः शिखोपवीतधारणम्। बहिर्लक्ष्यमाणशिखायज्ञोपवीतधारणं कर्मिणो गृहस्थस्य। अन्तरुपवीतलक्षणं तु बहिस्तन्तुवदव्यक्तमन्तस्तत्त्वमेलनम्॥३॥
सत्त्वम् । अथ । अस्य । पुरुषस्य । अन्तः । शिखा-उपवीत-त्वम् । ब्राह्मणस्य । मुमुक्षोः । अन्तः । शिखा-उपवीत-धारणम् । बहिः । लक्ष्यमाण-शिखा-यज्ञ-उपवीत-धारणम् । कर्मिणः । गृहस्थस्य । अन्तर्-उपवीत-लक्षणम् । तु । बहिः-तन्तु-वत् । अव्यक्तम् । अन्तः । तत्त्व-मेलनम् ॥३॥
sattvam athāsya puruṣasyāntaḥ śikhopavītatvaṃ brāhmaṇasya. mumukṣor antaḥ śikhopavītadhāraṇam. bahir lakṣyamāṇaśikhāyajñopavītadhāraṇaṃ karmiṇo gṛhasthasya. antarupavītalakṣaṇaṃ tu bahistantuvat avyaktam antaḥ tattvamelanam.
Or, pour cet être, l’état de porter la touffe intérieure (śikhā) et le cordon sacré intérieur (upavīta) est le signe du brāhmaṇa au sens véritable. Pour le chercheur de délivrance, il est prescrit de porter la śikhā intérieure et l’upavīta intérieur. Pour le maître de maison attaché aux rites, la pratique est de porter la touffe et le cordon sacrificiel visibles au dehors. Mais la marque de l’upavīta intérieur est ceci : tel un fil extérieur, il demeure non manifesté ; au-dedans, il est la jonction, l’intégration à la Réalité (tattva).
Now, for this person, the state of having the inner tuft and inner sacred thread is (the mark) of the brāhmaṇa (in the true sense). For the seeker of liberation, the wearing of the inner tuft and inner sacred thread (is prescribed). For the ritualist householder, the wearing of the externally visible tuft and sacrificial thread is (the practice). But the characteristic of the inner sacred thread is: like an external thread it is unmanifest; inwardly it is the joining (integration) with Reality (tattva).