Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 73

तथा चक्रहरेर्यात्रा कर्त्तव्या सुप्रयत्नतः । मार्गशार्षस्य विशदे पक्षे हरितिथौ नरैः

tathā cakrahareryātrā karttavyā suprayatnataḥ | mārgaśārṣasya viśade pakṣe haritithau naraiḥ

De même, le pèlerinage de Cakrahari doit être entrepris par les hommes avec une grande diligence, durant la quinzaine claire de Mārgaśīrṣa, au jour (tithi) consacré à Hari.

तथाthus, in that manner
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-वाचक (adverb: ‘thus/in that manner’)
चक्रहरेःof Cakrahari (Viṣṇu)
चक्रहरेः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचक्रहरि (प्रातिपदिक; चक्र + हरि)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन — ‘of Cakrahari (Viṣṇu)’
यात्राpilgrimage, procession
यात्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
कर्तव्याshould be performed
कर्तव्या:
Vidhi (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय) → कर्तव्य (प्रातिपदिक)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन — ‘to be done/should be performed’ (agreeing with ‘यात्रा’)
सुप्रयत्नतःwith great effort
सुप्रयत्नतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसु + प्रयत्न (प्रातिपदिक) + तस् (अव्ययीभाव-प्रत्यय)
Formअव्यय; तस्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण (adverb: ‘with great effort’)
मार्गशीर्षस्यof (the month) Mārgaśīrṣa
मार्गशीर्षस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमार्गशीर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन — ‘of Mārgaśīrṣa (month)’
विशदेin the bright/clear
विशदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविशद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन — ‘in the bright/clear (fortnight)’ (agreeing with ‘पक्षे’)
पक्षेin the fortnight
पक्षे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन — ‘in the fortnight’
हरितिथौon Hari’s tithi
हरितिथौ:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि + तिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन — ‘on Hari’s tithi (Viṣṇu’s lunar day)’
नरैःby people
नरैः:
Kartr̥ (Agent-instrumental/कर्ता-तृतीया)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); बहुवचन — ‘by men/people’

Agastya (contextual narration)

Tirtha: Cakrahari-yātrā (Ayodhyā)

Type: kshetra

Listener: General ‘naraiḥ’ (men/pilgrims), within the viprendra-addressed discourse

Scene: A winter-bright (Mārgaśīrṣa) procession to Cakrahari: devotees carry flags and lamps; the deity is shown with Sudarśana-cakra prominent; moonlit śukla-pakṣa ambience.

C
Cakrahari
H
Hari
M
Mārgaśīrṣa (month)

FAQs

Devotion is strengthened by timely observance: aligning pilgrimage with sacred lunar timing is praised as disciplined worship.

The tīrtha and pilgrimage associated with Cakrahari (Hari with the discus), within the Ayodhyā sacred landscape.

Perform Cakrahari-yātrā in the bright fortnight of Mārgaśīrṣa on a Hari-tithi, with special diligence.