Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 108

सर्वे वृषसमारूढाः सभा र्याश्चातिभीषणाः । समाश्रित्य गणश्रेष्ठं ययुर्दक्षमखं प्रति

sarve vṛṣasamārūḍhāḥ sabhā ryāścātibhīṣaṇāḥ | samāśritya gaṇaśreṣṭhaṃ yayurdakṣamakhaṃ prati

Tous, montés sur des taureaux et terrifiants—avec leurs épouses—se placèrent sous la protection du chef des Gaṇa et marchèrent vers le sacrifice de Dakṣa.

सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनामसदृश-विशेषणप्रयोगः
वृषसमारूढाःmounted on bulls
वृषसमारूढाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृष (प्रातिपदिक) + सम्-आ-रुह् (धातु)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त ‘समारूढ’ (mounted); तत्पुरुषार्थे ‘वृषे समारूढाः’
सभार्याःtogether with (their) wives
सभार्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + भार्या (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः ‘सभार्यः’ = ‘having wives/with their wives’
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अतिभीषणाःvery dreadful
अतिभीषणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + भीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘very terrible’
समाश्रित्यhaving approached/taken refuge in
समाश्रित्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; ‘having resorted to/approached’
गणश्रेष्ठम्the best of the gaṇas
गणश्रेष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘गणानां श्रेष्ठः’
ययुःwent
ययुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्
दक्षमखम्Dakṣa’s sacrifice
दक्षमखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + मख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘दक्षस्य मखः’
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Directional/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्ययम्; गत्यर्थे ‘towards’

Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Sūta tradition)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A fearsome host of attendants, each mounted on bulls, accompanied by their consorts, forms a disciplined column behind the chief gaṇa and advances toward Dakṣa’s sacrificial arena.

G
Gaṇas
D
Dakṣa
Y
Yajña

FAQs

In Purāṇic dharma, divine order is upheld through Śiva’s gaṇas when yajña is performed without honoring the Lord.

Vastrāpatha-kṣetra in the Prabhāsa region is the teaching-setting, with the Dakṣa-yajña episode used to magnify the sanctity and Śaiva supremacy.

No explicit rite is prescribed; the verse situates the movement toward the yajña.