Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अहं ज्येष्ठो अहं ज्येष्ठो वादोऽभूद्ब्रह्मरुद्रयोः । तदा क्रुद्धो महादेवो ब्रह्माणं हन्तुमुद्यतः

Transliteration

ahaṃ jyeṣṭho ahaṃ jyeṣṭho vādo'bhūdbrahmarudrayoḥ | tadā kruddho mahādevo brahmāṇaṃ hantumudyataḥ

Translation

«Je suis l’aîné ! Je suis l’aîné !»—ainsi naquit la querelle entre Brahmā et Rudra. Alors Mahādeva, courroucé, s’apprêta à frapper Brahmā.

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• ज्येष्ठः: the eldest/senior
• ज्येष्ठः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case); विशेषणम् (predicative)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• ज्येष्ठः: the eldest/senior
• ज्येष्ठः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case); विशेषणम् (predicative)

• वादः: dispute/argument
• वादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• अभूत्: arose/occurred
• अभूत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्

• ब्रह्मरुद्रयोः: of Brahmā and Rudra
• ब्रह्मरुद्रयोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्वसमासः; पुंलिङ्ग (समाहार/युगलार्थे); द्विवचनस्य स्थाने द्विवचनार्थे; षष्ठी (6th case) द्विवचनम्

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• क्रुद्धः: angered
• क्रुद्धः: Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• महादेवः: Mahādeva (Śiva)
• महादेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः; पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

• ब्रह्माणम्: Brahmā
• ब्रह्माणम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया (2nd case)

• हन्तुम्: to kill
• हन्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive); क्रियार्थम्

• उद्यतः: ready/intent
• उद्यतः: Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद्-यम् (धातु) → उद्यत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)

Speaker

Sārasvata

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa (didactic locus)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: On Kailāsa’s terrace, Brahmā and Rudra face each other in heated debate, gestures raised; Rudra’s eyes blaze with anger as he lifts a hand to strike; the atmosphere trembles; devas recoil in fear.

Characters & Entities

• Brahmā
• Rudra/Śiva (Mahādeva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Claims of superiority (ahaṃ jyeṣṭhaḥ) generate conflict; Purāṇic narratives warn against pride even at the highest levels.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it is a mythic prelude within the Vastrāpatha-kṣetra māhātmya discourse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.