Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

सर्वे संक्षेपतः कृत्वा ब्रह्माण्डं सचरा चरम् । भिन्ना देवास्त्रयो जाताः सत्यलोकव्यवस्थिताः

Transliteration

sarve saṃkṣepataḥ kṛtvā brahmāṇḍaṃ sacarā caram | bhinnā devāstrayo jātāḥ satyalokavyavasthitāḥ

Translation

Après avoir resserré de nouveau le Brahmāṇḍa, l’œuf cosmique, avec tout ce qui est mobile et immobile, les trois dieux naquirent distincts et s’établirent en Satyaloka.

Word by Word

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (m. nom. pl.)

• संक्षेपतः: briefly, in summary
• संक्षेपतः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb: in brief/briefly)

• कृत्वा: having made/done
• कृत्वा: Purvakāla-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया

• ब्रह्माण्डम्: cosmic egg, universe
• ब्रह्माण्डम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + अण्ड (प्रातिपदिक-समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः अण्डम्)

• सचरम्: with the moving (beings)
• सचरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + चर (प्रातिपदिक-समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; उपपद-तत्पुरुष (चर सहितम्)

• अचरम्: and the non-moving (beings)
• अचरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + चर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (n. acc. sg.)

• भिन्नाः: separated
• भिन्नाः: Karta-predicative (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: भिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (m. nom. pl.)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (m. nom. pl.)

• त्रयः: three
• त्रयः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक

• जाताः: were born, arose
• जाताः: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (m. nom. pl.)

• सत्यलोकव्यवस्थिताः: situated in Satyaloka
• सत्यलोकव्यवस्थिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्यलोक + व्यवस्थित (वि-अव-स्था धातु से क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—सप्तमी-तत्पुरुष (सत्यलोके व्यवस्थिताः = situated in Satyaloka)

Speaker

Sārasvata

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa region)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The cosmic egg is shown being ‘compacted’ into coherent form; from it emerge Brahmā, Viṣṇu, and Rudra as three radiant figures, then seated/established in Satyaloka amid sages and luminous architecture.

Characters & Entities

• Brahmāṇḍa
• Satyaloka
• The three gods (Trimūrti)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order re-emerges in stages: unity condenses into a structured universe, and divine functions appear distinctly to sustain dharma.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The verse is cosmological; the tīrtha framework remains Vastrāpatha-kṣetra in the surrounding māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.