Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 134

भवस्य पश्चिमे भागे तत्र रैवतके गिरौ । अनुयातः शनैः सोऽथ मृगेन्द्रो मृगयूथपः । उत्पपात ततः सिंहो संघस्य मूर्द्धनि

bhavasya paścime bhāge tatra raivatake girau | anuyātaḥ śanaiḥ so'tha mṛgendro mṛgayūthapaḥ | utpapāta tataḥ siṃho saṃghasya mūrddhani

Sur le versant occidental du domaine de Bhava, là, au mont Raivataka, le seigneur des bêtes, chef de la harde des cerfs, la suivit lentement. Puis le lion bondit sur la tête même du troupeau.

भवस्यof Bhava (Śiva)
भवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
पश्चिमेin the western
पश्चिमे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘भागे’ इति विशेषण
भागेin the part/region
भागे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
रैवतकेon Raivataka
रैवतके:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरैवतक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘गिरौ’ इति विशेषण
गिरौon the mountain
गिरौ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
अनुयातःfollowed
अनुयातः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-या (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपसर्गः—अनु
शनैःslowly
शनैः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (slowly, gradually)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर्य/प्रसङ्गसूचक (then/now)
मृगेन्द्रःlord of beasts (lion)
मृगेन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—मृगाणाम् इन्द्रः (षष्ठी-तत्पुरुष)
मृगयूथपःleader of the deer-herd
मृगयूथपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग-यूथ-प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—मृगयूथस्य पः/पतिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
उत्पपातleapt up
उत्पपात:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः—उत्
ततःthen, from there
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमसूचक (from there/then)
सिंहःthe lion
सिंहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
संघस्यof the group/herd
संघस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसंघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
मूर्द्धनिon the head/top
मूर्द्धनि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

Sūta (deduced: Prabhāsa-khaṇḍa narrative style, Sūta to the sages)

Tirtha: Raivataka-giri (in Prabhāsa ambit)

Type: peak

Scene: On Raivataka’s slopes, the herd moves as a mass; the lion launches upward and lands upon the foremost line, the ‘head’ of the herd, scattering deer across the hillside.

B
Bhava (Śiva)
R
Raivataka (mountain)
S
Siṃha (lion)
M
Mṛga-saṃgha (herd)

FAQs

Within sacred geography, even worldly drama unfolds under divine oversight; the Purāṇic lens reads events as karmic movement within Śiva’s domain.

Mount Raivataka within the Prabhāsa region, described as lying in the western part of Bhava (Śiva)-associated territory.

None.