Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 114

यावत्स्नातुं प्रविष्टाऽहं वृता सर्वजनैर्नृप । मकरेण तदा दृष्टा भार्येयं मम वल्लभा । गृहीता मकरेणाहं नेतुमंतर्जले नृप

yāvatsnātuṃ praviṣṭā'haṃ vṛtā sarvajanairnṛpa | makareṇa tadā dṛṣṭā bhāryeyaṃ mama vallabhā | gṛhītā makareṇāhaṃ netumaṃtarjale nṛpa

Quand j’entrai dans l’eau pour me baigner—ô roi—entourée de la foule, le makara m’aperçut et pensa : « Voici mon épouse bien-aimée. » Il me saisit et se mit à m’entraîner vers les profondeurs, ô roi.

यावत्until
यावत्:
Sambandha (Temporal marker/कालसूचक)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-सूचक अव्यय (until/as long as)
स्नातुम्to bathe
स्नातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु) → स्नातुम् (तुमुन्)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive)
प्रविष्टाentered
प्रविष्टा:
Kriya (Main predicate/आख्यातार्थ)
TypeVerb
Rootप्र+विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इत्यस्य विधेय
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
वृताsurrounded
वृता:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इत्यस्य विशेषण
सर्वजनैःby all people
सर्वजनैः:
Karana (Means/Instrumental company/करण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारय: सर्वे जनाः
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
मकरेणby a crocodile
मकरेण:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootमकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
दृष्टाwas seen
दृष्टा:
Karma (Patient/कर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भाव (was seen)
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Apposition/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
वल्लभाbeloved
वल्लभा:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवल्लभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
गृहीताwas seized
गृहीता:
Karma (Patient/कर्म)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) → गृहीत (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भाव (was seized)
मकरेणby the crocodile
मकरेण:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootमकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
नेतुम्to carry away
नेतुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootनी (धातु) → नेतुम् (तुमुन्)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive)
अन्तर्जलेin/into the water (underwater)
अन्तर्जले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर् (अव्यय/उपपद) + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अव्ययीभाव: अन्तर्जलम् (within water) → अन्तर्जले (locative)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Unspecified (same narrator to the king)

Tirtha: Godāvarī-snānā-ghāṭa (near Bhīmeśvara)

Type: ghat

Listener: Nṛpa (king)

Scene: At a crowded ghat, the bather steps into the river; a makara surges from below, seizing and pulling her toward deep water; onlookers raise arms in alarm; the temple silhouette anchors the sacred setting.

G
Godāvarī (implied context)
M
makara

FAQs

Past attachments can reappear in new forms; even at tīrthas one must rely on dharma and divine shelter.

The Godāvarī tīrtha setting connected to Bhīmeśvara, where snāna and darśana occur.

Snāna (bathing) at the river tīrtha is explicitly mentioned.