Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 71

कालेन गच्छता तस्य संजातो विग्रहो महान् । देवाः किं मे करिष्यंति विष्णुना किं प्रयोजनम्

kālena gacchatā tasya saṃjāto vigraho mahān | devāḥ kiṃ me kariṣyaṃti viṣṇunā kiṃ prayojanam

Avec le temps qui s’écoulait, sa puissance orgueilleuse devint immense. «Que peuvent donc me faire les Deva ? À quoi me servirait Viṣṇu ?»

कालेनwith time / as time (passed)
कालेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
गच्छताpassing / going
गच्छता:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गच्छत् (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ); पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कालेन सह विशेषणम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
संजातःarose / was born
संजातः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु) → संजात (कृदन्त)
Formसम्+जन्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विग्रहःbody / form
विग्रहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मेfor me / to me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (enclitic)
करिष्यन्तिwill do
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formधातु: कृ; लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
विष्णुनाby/with Viṣṇu
विष्णुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रयोजनम्use / need / purpose
प्रयोजनम्:
Karma/Prashna (Object queried)
TypeNoun
Rootप्रयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Hiraṇyakaśipu (deduced: boastful rhetorical questions)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A towering daitya, swollen with pride as time passes, dismisses Devas and Viṣṇu; the atmosphere is tense, foreshadowing divine intervention.

H
Hiraṇyakaśipu
D
Devas
V
Viṣṇu
T
Time (Kāla)

FAQs

Time magnifies inner tendencies; when arrogance matures into contempt for the divine, destruction follows as a dharmic consequence.

The verse sits within the Vastrāpathakṣetra Māhātmya of Prabhāsa Khaṇḍa, where sacred-place narration transmits enduring dharma through exemplars.

None.