Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 74

धन्योऽहं कृतपुण्योऽहं यस्य मे त्वं गृहागतः । इत्युक्तो बलिना विप्रो विवेशासुरमंदिरे । आसनं पाद्यमर्घ्यं च दत्त्वा संपूजितो द्विजः

dhanyo'haṃ kṛtapuṇyo'haṃ yasya me tvaṃ gṛhāgataḥ | ityukto balinā vipro viveśāsuramaṃdire | āsanaṃ pādyamarghyaṃ ca dattvā saṃpūjito dvijaḥ

Bali dit : «Je suis béni, je suis vraiment riche de mérite, puisque tu es venu dans ma maison !» Ainsi parlé, le brahmane entra dans le palais des asuras. On lui offrit un siège, l’eau pour les pieds et l’arghya ; et le deux-fois-né fut honoré selon le rite.

धन्यःfortunate/blessed
धन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अहम्)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कृतपुण्यःone who has performed merit
कृतपुण्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (धातु √कृ ‘करणे’ क्त-प्रत्यय; प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कृतं पुण्यं येन सः)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
यस्यof whom/for whom
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (here: षष्ठी ‘my’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
गृहागतःcome to (my) house
गृहागतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगृह (प्रातिपदिक) + आगत (धातु √गम् ‘गत्यर्थे’ उपसर्ग आ + क्त-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गृहं आगतः)
इतिthus
इति:
Vacana (Quotation marker/उक्ति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्तःhaving been spoken to
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउक्त (धातु √वच् ‘वचने’ क्त-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भाव (having been addressed/said to)
बलिनाby Bali
बलिना:
Karta (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ), एकवचन
विप्रःthe brāhmaṇa
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विवेशentered
विवेश:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विश् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
असुरमन्दिरेin the demon’s palace
असुरमन्दिरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (असुराणां मन्दिरम्)
आसनम्a seat
आसनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पाद्यम्water for washing the feet
पाद्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अर्घ्यम्honor-offering (arghya)
अर्घ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√दा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having given)
संपूजितःduly worshipped/honored
संपूजितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंपूजित (धातु √पूज् ‘पूजायाम्’ उपसर्ग सम् + क्त-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भाव (having been duly honored)
द्विजःthe twice-born (brāhmaṇa)
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विप्रस्य पर्यायः

Narrator (reporting Bali’s words and the reception of Nārada)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: (audience of the māhātmya)

Scene: Bali joyfully declares himself blessed; Nārada enters the asura palace; attendants present āsana, pādya, and arghya; the sage is honored.

B
Bali
N
Nārada (vipra/dvija)
A
Asura-mandira

FAQs

Merit is earned through honoring the worthy; reverence to a sage sanctifies even an asura’s household.

The broader frame is Vastrāpathakṣetra in Prabhāsa; this verse highlights dharma of reception within that māhātmya narrative.

Offering āsana (seat), pādya (water for feet), and arghya (honor-offering) to an honored guest/Brahmin.