Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 92

सारस्वत उवाच । भूमिं भित्त्वाथ देवेशः स्वयं सोमेश्वरः स्थितः । लिंगरूपो महादेवो यावदाब्रह्मवासरम्

sārasvata uvāca | bhūmiṃ bhittvātha deveśaḥ svayaṃ someśvaraḥ sthitaḥ | liṃgarūpo mahādevo yāvadābrahmavāsaram

Sārasvata dit : Ayant fendu la terre, le Seigneur des dieux—Someśvara lui-même—se tint là, manifesté. Le Grand Dieu demeura sous la forme du liṅga jusqu’au jour de Brahmā (la fin du jour cosmique).

सारस्वतःSārasvata
सारस्वतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसारस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्सभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (perfect, 3rd sg)
भूमिम्the earth/ground
भूमिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भित्त्वाhaving split
भित्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connective/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then)
देवेशःLord of the gods
देवेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मनः-प्रयोग (oneself)
सोमेश्वरःSomeśvara
सोमेश्वरः:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सोमस्य ईश्वरः)
स्थितःstood; remained
स्थितः:
Kriyā (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लिङ्गरूपःin the form of a liṅga
लिङ्गरूपः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (लिङ्गस्य रूपः)
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः)
यावत्until
यावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिसूचक (until)
आब्रह्मवासरम्up to Brahmā’s day
आब्रह्मवासरम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय) + ब्रह्म (प्रातिपदिक) + वासर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययवत् प्रयोगः (up to the day of Brahmā)

Sārasvata

Tirtha: Someśvara/Somanātha svayaṃbhū-liṅga (Vastrāpatha context)

Type: kshetra

Scene: The earth splits open; Someśvara rises and stands as a radiant liṅga, signifying a self-manifest epiphany lasting through cosmic time.

S
Sārasvata
S
Someśvara
M
Mahādeva
B
Brahmā

FAQs

The liṅga is presented as a direct, self-manifest form of Śiva, enduring beyond ordinary time—inviting steadfast devotion at the sacred site.

Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa, where Someśvara manifests as a liṅga after cleaving the earth.

No specific ritual is commanded here; it establishes the svayaṃ-prādurbhāva (self-manifestation) of the liṅga, grounding later worship benefits.