Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 91

Devanagari script

अग्नि तापांगसंतप्तस्तावत्पश्यति शंकरम् । सोमनाथं शिवं शांतं सर्वदेवनमस्कृतम् । अर्घ्येण पुष्पमिश्रेण जलमिश्रेण भामिनि

Transliteration

agni tāpāṃgasaṃtaptastāvatpaśyati śaṃkaram | somanāthaṃ śivaṃ śāṃtaṃ sarvadevanamaskṛtam | arghyeṇa puṣpamiśreṇa jalamiśreṇa bhāmini

Translation

Les membres brûlés par l’ardeur du feu, alors il contemple Śaṅkara—Somanātha, Śiva paisible, honoré par tous les dieux. Ô belle dame, avec l’eau d’arghya mêlée de fleurs et avec des libations d’eau…

Word by Word

• अग्नि: by fire
• अग्नि: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental singular) [समासपूर्वपदत्वेन]

• तापाङ्गसंतप्तः: his body scorched by heat
• तापाङ्गसंतप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ताप (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + संतप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √तप्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (तापेन अङ्गं संतप्तः / तापाङ्गैः संतप्तः—अर्थसामर्थ्यात्)

• तावत्: then; so long
• तावत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधिवाचक

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शंकरम्: Śaṅkara
• शंकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सोमनाथम्: Somanātha
• सोमनाथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (सोमस्य नाथः)

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शान्तम्: peaceful
• शान्तम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √शम्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• सर्वदेवनमस्कृतम्: revered by all gods
• सर्वदेवनमस्कृतम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + नमस्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √कृ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वैः देवैः नमस्कृतः)

• अर्घ्येण: with an offering (arghya)
• अर्घ्येण: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental singular)

• पुष्पमिश्रेण: mixed with flowers
• पुष्पमिश्रेण: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक) + मिश्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (पुष्पैः मिश्रः)

• जलमिश्रेण: mixed with water
• जलमिश्रेण: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जल (प्रातिपदिक) + मिश्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (जलेन मिश्रः)

• भामिनि: O fair lady
• भामिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (vocative singular)

Speaker

Narrator addressing a woman (bhāmini); explicit speaker not named in this verse

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somanātha (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee scorched by fire-heat beholds tranquil Somanātha Śiva, worshipped by gods; the devotee offers arghya-water mixed with flowers before the liṅga near the sea-breeze of Prabhāsa.

Characters & Entities

• Śaṅkara
• Somanātha
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity joined with devotion culminates in the vision of Śiva; reverent offerings (arghya with flowers) express surrender and honor.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vastrāpatha kṣetra context in Prabhāsa, connected with the Somanātha/Someśvara manifestation.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering arghya—water respectfully presented, mixed with flowers (puṣpa-miśra jala)—to Somanātha/Śiva.