Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 54

दृष्ट्वा सुरेन्द्रं संक्रुद्धं बृहस्पतिरुदारधीः । ऋषिमध्ये गतो विद्वान्बभाषे समयोचितम्

dṛṣṭvā surendraṃ saṃkruddhaṃ bṛhaspatirudāradhīḥ | ṛṣimadhye gato vidvānbabhāṣe samayocitam

Voyant Indra courroucé, Bṛhaspati, à l’esprit noble — le sage — alla au milieu des ṛṣi et prononça des paroles convenant à l’instant.

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (prior action), अव्ययीभाव-प्रायः (indeclinable-like)
सुरेन्द्रम्the lord of the gods (Indra)
सुरेन्द्रम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् इन्द्रः)
संक्रुद्धम्enraged
संक्रुद्धम्:
Karman-viśeṣaṇa (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + क्रुध् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् सुरेन्द्रम् प्रति
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
उदारधीःof noble intellect
उदारधीः:
Karta-viśeṣaṇa (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootउदार + धी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (उदारा धीः यस्य सः) विशेषणम् बृहस्पतिः प्रति
ऋषिमध्येin the midst of the sages
ऋषिमध्ये:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootऋषि + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ऋषीणां मध्ये)
गतःhaving gone
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
विद्वान्the wise one
विद्वान्:
Karta-viśeṣaṇa (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण बृहस्पतिः प्रति
बभाषेspoke
बभाषे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
समयोचितम्what was appropriate to the occasion
समयोचितम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसमय + उचित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (समये उचितम्) कर्म-विशेषणम् (बभाषे—किम्?)

Sūta (narrating); Bṛhaspati becomes the acting counselor

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Bṛhaspati, serene and luminous, steps into a circle of sages as Indra rages in the background; the sages turn attentive as he begins measured counsel.

I
Indra
B
Bṛhaspati
Ṛṣis

FAQs

Timely counsel and wise speech can restrain destructive impulses; dharma often advances through discernment rather than force.

Vastrāpathakṣetra (Prabhāsa) provides the Māhātmya frame for this counsel-driven episode.

No ritual prescription is present.