Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

युद्धं विना दैत्यगणा हसंति मत्ताः प्रमत्ताः करिणो नदंति । रथाधिरूढाः पुरुषा भ्रमंति सेनाधिपा स्त्रीषु गृहे रमंति

yuddhaṃ vinā daityagaṇā hasaṃti mattāḥ pramattāḥ kariṇo nadaṃti | rathādhirūḍhāḥ puruṣā bhramaṃti senādhipā strīṣu gṛhe ramaṃti

« Sans guerre, les troupes de daityas rient ; les éléphants ivres et imprudents barrissent ; les hommes montés sur des chars errent çà et là ; et les chefs d’armée se complaisent au logis parmi les femmes. »

युद्धम्battle/war
युद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विनाwithout
विना:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय/पूर्वपद (preposition); द्वितीयान्त-सह (with accusative)
दैत्य-गणाःgroups of demons
दैत्य-गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
हसन्तिlaugh
हसन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
मत्ताःintoxicated
मत्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमद् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (दैत्यगणाः)
प्रमत्ताःcareless/heedless
प्रमत्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + मद् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (दैत्यगणाः)
करिणःelephants
करिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
नदन्तिtrumpet/roar
नदन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
रथ-अधिरूढाःmounted on chariots
रथ-अधिरूढाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरथ (प्रातिपदिक) + अधिरूढ (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, अधि+रुह्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (पुरुषाः)
पुरुषाःmen
पुरुषाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
भ्रमन्तिwander/roam
भ्रमन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
सेना-अधिपाःcommanders of the army
सेना-अधिपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
स्त्रीषुamong women
स्त्रीषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रमन्तिsport/delight
रमन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

Nārada (contextual, narrative observation)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A contrast tableau: daityas laughing in a shadowed hall; elephants in musth trumpeting; charioteers roaming aimlessly; commanders reclining in inner chambers—an allegory of misdirected energies.

D
Daitya-gaṇa
K
Kari (elephants)
S
Senādhipa (commanders)

FAQs

Complacency breeds disorder—when vigilance declines, arrogance and indulgence rise.

Indirectly: the māhātmya’s narrative uses social order/decline themes while situated in Vastrāpathakṣetra (Prabhāsa).

None; the verse is descriptive and cautionary.