Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

Devanagari script

सस्यं क्षेत्रं यज्ञपात्रं योगपट्टं च पादुके । कृष्णाजिनं बुद्धिदानं धर्मादेशकथानकम्

Transliteration

sasyaṃ kṣetraṃ yajñapātraṃ yogapaṭṭaṃ ca pāduke | kṛṣṇājinaṃ buddhidānaṃ dharmādeśakathānakam

Translation

Les dons peuvent encore comprendre : grains et terres cultivables, vases rituels pour le yajña, une sangle de yoga et des sandales, une peau d’antilope noire (kṛṣṇājina), le don de la sagesse, et des enseignements qui exposent le dharma.

Word by Word

• सस्यम्: grain; crop
• सस्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन

• क्षेत्रम्: field; land
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन

• यज्ञपात्रम्: vessel for sacrifice
• यज्ञपात्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (yajñasya pātram)

• योगपट्टम्: yoga-strap/band
• योगपट्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक) + पट्ट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (yogasya paṭṭaḥ)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• पादुके: a pair of sandals
• पादुके: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पादुका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन (Nom./Acc./Voc.), द्विवचन

• कृष्णाजिनम्: black antelope skin
• कृष्णाजिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + अजिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; कर्मधारयः (kṛṣṇam ajinam)

• बुद्धिदानम्: gift of wisdom/learning
• बुद्धिदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (buddheḥ dānam)

• धर्मादेशकथानकम्: a narrative/teaching of dharma-instructions
• धर्मादेशकथानकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + आदेश (प्रातिपदिक) + कथानक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (dharmasya ādeśaḥ—tasya kathānakam)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: वस्त्रापथ-क्षेत्र

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: एक ओर यज्ञशाला में यज्ञपात्र दान; दूसरी ओर योगी को योगपट्ट, पादुका, कृष्णाजिन; बीच में आचार्य सभा में धर्मकथा कह रहा है—‘बुद्धिदान’ का प्रतीक

Characters & Entities

• Vastrāpatha Kṣetra
• Prabhāsa Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest charity culminates in sharing wisdom and dharma-instruction, alongside supporting ritual and livelihood.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha Kṣetra (Prabhāsa Khaṇḍa) as a setting where such dānas are celebrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna connected to yajña and sādhana is listed: yajña vessels, yoga strap, and items associated with ascetic practice.