Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

संप्राप्य भारतं खंडं मानुषं जन्म चोत्तमम् । धन्यो ददाति यो धेनुं स नरः सूर्यमण्डलम् । भित्त्वा याति विमानेन गम्यमानो गवादिभिः

saṃprāpya bhārataṃ khaṃḍaṃ mānuṣaṃ janma cottamam | dhanyo dadāti yo dhenuṃ sa naraḥ sūryamaṇḍalam | bhittvā yāti vimānena gamyamāno gavādibhiḥ

Ayant obtenu Bhārata-varṣa et l’excellente naissance humaine, béni est celui qui donne une vache laitière. Cet homme, perçant jusqu’à la sphère du Soleil, s’en va sur un char céleste, escorté par des vaches et autres semblables.

saṃprāpyahaving attained
saṃprāpya:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√prāp (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; उपसर्गः सम्; अर्थः ‘प्राप्य/लभित्वा’
bhāratamBhārata (India)
bhāratam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
khaṇḍamregion/portion
khaṇḍam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootkhaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; भāratam इत्यस्य विशेष्य/अपपदसम्बन्धः
mānuṣamhuman
mānuṣam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘janma’ इत्यस्य विशेषणम्
janmabirth
janma:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
uttamamexcellent
uttamam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘janma’ इत्यस्य विशेषणम्
dhanyaḥblessed/fortunate
dhanyaḥ:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootdhanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; ‘sa naraḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
dadātigives
dadāti:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√dā (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
dhenuma cow
dhenum:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘yaḥ’ इत्यस्य प्रत्युदाहरणम्
naraḥman/person
naraḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
sūryamaṇḍalamthe solar sphere
sūryamaṇḍalam:
Karma (Goal/Object)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/गन्तव्य), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यस्य मण्डलम्)
bhittvāhaving pierced/broken through
bhittvā:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√bhid (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; अर्थः ‘भित्त्वा/विदार्य’
yātigoes
yāti:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
vimānenaby an aerial car
vimānena:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootvimāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
gamyamānaḥbeing led/being taken
gamyamānaḥ:
Karta (Subject qualifier)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘sa naraḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
gavādibhiḥby cows and others
gavādibhiḥ:
Karana (Agent/means in passive)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन; ‘go-ādi’ इति समाहार/समुच्चयार्थः, तृतीया बहुवचन

Skanda (deduced from Skanda Purāṇa māhātmya narration context)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A radiant vimāna rises toward the blazing solar orb; the donor ascends, while cows and calves appear as auspicious escorts in the sky; below, the tīrtha and the act of go-dāna is faintly visible.

B
Bhārata-khaṇḍa
D
Dhenū (cow)
S
Sūrya-maṇḍala
V
Vimāna

FAQs

Human birth in Bhārata is meant for dharma; go-dāna is praised as a deed that elevates one to higher realms.

The broader praise belongs to Vastrāpatha-kṣetra within Prabhāsa Khaṇḍa, where such gifts are extolled.

The giving of a dhenu (milch cow) as dāna, presented as a supremely meritorious act.