Previous Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

एकस्तु यो याति कथं न क्लिश्यते मूर्खो न जानाति भवं महेश्वरम् । स्नात्वा न पश्यंति हरं महेश्वरं दैवेन ते वै मुषिता नराधमाः

ekastu yo yāti kathaṃ na kliśyate mūrkho na jānāti bhavaṃ maheśvaram | snātvā na paśyaṃti haraṃ maheśvaraṃ daivena te vai muṣitā narādhamāḥ

Comment l’homme qui va seul ne serait-il pas accablé? L’insensé ne reconnaît pas Bhava, le Grand Seigneur Maheśvara. Même après s’être baigné au tīrtha, ils ne contemplent pas Hara, Maheśvara : par le destin, ces hommes les plus vils sont abusés et dépouillés de la juste compréhension.

एकःalone, one
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
तुbut, indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक (particle)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक
यातिgoes
याति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
क्लिश्यतेis troubled, suffers
क्लिश्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√क्लिश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (is afflicted)
मूर्खःa fool
मूर्खः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
जानातिknows
जानाति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भवम्Bhava (Shiva)
भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (शिवनाम)
महेश्वरम्Maheshvara
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक) = महा + ईश्वर
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महान् ईश्वरः)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) अव्यय
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
पश्यन्तिsee
पश्यन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
हरम्Hara (Shiva)
हरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (शिवनाम)
महेश्वरम्Maheshvara
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दैवेनby fate
दैवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (emphatic particle)
मुषिताःrobbed, deprived
मुषिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुषित (कृदन्त/प्रातिपदिक; √मुष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
नराधमाःworst of men
नराधमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनराधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (नरेषु अधमाः)

Unspecified (contextual narrator within Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya discourse)

Tirtha: Vastrāpatha tīrtha (within Prabhāsa)

Type: ghat

Listener: null

Scene: A lone bather emerges from sacred water, yet his gaze is turned away from the temple where Hara stands radiant; shadowy figures of delusion (moha) tug at him, while a sage gestures toward the deity, symbolizing guidance.

B
Bhava
M
Maheśvara
H
Hara

FAQs

Pilgrimage and ritual bathing bear fruit only when joined with true recognition and devotion to Śiva; without inner vision, one misses the Lord even at a sacred place.

The verse occurs in the Vastrāpathakṣetra-māhātmya within Prabhāsa Khaṇḍa, pointing to the sanctity of Vastrāpatha and its Śaiva darśana.

Tīrtha-snānā (sacred bathing) is referenced, with emphasis that it should culminate in Śiva-darśana (beholding Hara/Maheśvara).