Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

किं ग्राह्यं किं च मोक्तव्यं किं देयं किं न दीयते । तीर्थोपवासः स्नानं च संध्यास्नानविधिक्रमः । पूजा निद्रा जपो रात्रौ सर्वं संक्षेपतो वद

kiṃ grāhyaṃ kiṃ ca moktavyaṃ kiṃ deyaṃ kiṃ na dīyate | tīrthopavāsaḥ snānaṃ ca saṃdhyāsnānavidhikramaḥ | pūjā nidrā japo rātrau sarvaṃ saṃkṣepato vada

Que faut-il accepter et que faut-il abandonner ? Que faut-il donner et que ne faut-il pas donner ? Dis-moi brièvement tout : le jeûne au tīrtha, le bain, l’ordre prescrit du bain de sandhyā, le culte, le sommeil et le japa de la nuit.

kimwhat
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (सर्वनाम), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
grāhyaṃshould be accepted
grāhyaṃ:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘ग्राह्यम्’ = to be accepted
kimwhat
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (सर्वनाम), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
caand
ca:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
moktavyaṃshould be abandoned/released
moktavyaṃ:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootmuc (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘मोक्तव्यम्’ = to be released/abandoned
kimwhat
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (सर्वनाम), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
deyaṃshould be given
deyaṃ:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘देयम्’ = to be given
kimwhat
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (सर्वनाम), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
nanot
na:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
dīyateis given
dīyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)
tīrtha-upavāsaḥfasting at a sacred place
tīrtha-upavāsaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + upavāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (तीर्थे उपवासः)
snānambathing
snānam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsnāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
saṃdhyā-snāna-vidhi-kramaḥthe procedure/order of the rules for twilight-bathing
saṃdhyā-snāna-vidhi-kramaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā (प्रातिपदिक) + snāna (प्रातिपदिक) + vidhi (प्रातिपदिक) + krama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (संध्यायाः स्नानस्य विधेः क्रमः)
pūjāworship
pūjā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
nidrāsleep
nidrā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnidrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
japaḥrecitation (japa)
japaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
rātrauat night
rātrau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrātri (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
sarvamall (of this)
sarvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
saṃkṣepataḥbriefly
saṃkṣepataḥ:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsaṃkṣepa (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (adverbial ablative), ‘संक्षेपतः’ = briefly
vadatell, speak
vada:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Bhoja (the king)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa region)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (frame implied); within episode: a king addresses Sārasvata

Scene: A king respectfully questions a sage about the concise rule-set of pilgrimage: what to take/leave, what to give, and the sequence of snāna–sandhyā–pūjā–japa, with a tīrtha backdrop.

B
Bhoja
T
tīrtha (Vastrāpatha implied)
S
sandhyā
J
japa
P
pūjā

FAQs

Tīrtha-yātrā becomes transformative when governed by discipline—ethical restraint, right giving, purity practices, and steady devotion.

The procedural inquiry is situated in the Vastrāpatha-kṣetra Māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa).

The verse enumerates core prescriptions to be explained: tīrtha-upavāsa, snāna, sandhyā-snāna sequence, pūjā, regulated sleep, and nightly japa, along with guidance on dāna and restraint.