Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

Devanagari script

दामोदरेति ये नूनं स्मरंतो यत्र तत्र हि । ते वसंति हरेर्गेहं न सरंति कदाचन

Transliteration

dāmodareti ye nūnaṃ smaraṃto yatra tatra hi | te vasaṃti harergehaṃ na saraṃti kadācana

Translation

Assurément, ceux qui se souviennent du nom « Dāmodara », où qu’ils soient, demeurent dans la demeure de Hari et ne déchoient jamais de cet état.

Word by Word

• दामोदरेति: “(saying) ‘Dāmodara’”
• दामोदरेति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: दामोदर (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
• Form: इति-शब्दः (उद्धरणसूचक-अव्ययम्, quotative particle); दामोदर-शब्दस्य उद्धरणम्

• ये: who (those who)
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; relative pronoun

• नूनम्: surely, indeed
• नूनम्: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्ययम् (particle of certainty)

• स्मरन्तः: remembering
• स्मरन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः (present active participle); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (relative adverb: where)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (correlative adverb: there)

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic/causal particle)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; demonstrative pronoun

• वसन्ति: dwell, reside
• वसन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमानकालः), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्

• हरेः: of Hari
• हरेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी (6th) एकवचनम् (genitive)

• गेहम्: house, abode
• गेहम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गेह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम् (accusative)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation)

• सरन्ति: go, move, depart
• सरन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमानकालः), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्

• कदाचन: ever, at any time
• कदाचन: Sambandha (Temporal modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कदाचन (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (ever/at any time)

Speaker

Bhadra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāma-tīrtha of Dāmodara (conceptual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Parapuraṃjaya (interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: A devotee, wherever situated—forest, city, seashore—remembers ‘Dāmodara’; a luminous doorway to Hari’s abode appears symbolically, indicating unfailing spiritual residence.

Characters & Entities

• Dāmodara
• Hari (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Name-remembrance (smaraṇa) of the Lord is a portable tīrtha: devotion itself carries one toward Hari’s abode and steadfastness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

While the context is Dāmodara-tīrtha, the verse universalizes the merit through Dāmodara nāma-smaraṇa anywhere.

What ritualistic prescription is mentioned?

Smaraṇa/japa of the divine name ‘Dāmodara’.