Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

उद्धरेत्पितृवर्गं च मातृवर्गं च मानवः । बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि वा । क्षालयेच्चैव तत्सर्वं दृष्ट्वा कालेश्वरं हरम्

uddharetpitṛvargaṃ ca mātṛvargaṃ ca mānavaḥ | bālye vayasi yatpāpaṃ vārddhake yauvane'pi vā | kṣālayeccaiva tatsarvaṃ dṛṣṭvā kāleśvaraṃ haram

En contemplant Kāleśvara—Hara Lui-même—l’homme relève la lignée paternelle comme la lignée maternelle. Quel que soit le péché commis dans l’enfance, la jeunesse ou même la vieillesse, tout est lavé par la vision de Kāleśvara.

उद्धरेत्should lift up/deliver
उद्धरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + √हृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पितृवर्गम्the group of fathers/ancestors
पितृवर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक/conjunction)
मातृवर्गम्the group of mothers/maternal ancestors
मातृवर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
मानवःa man/person
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बाल्येin childhood
बाल्ये:
Adhikarana (Time-locative/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootबाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक
वयसिin (that) age
वयसि:
Adhikarana (Time-locative/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक
यत्whatever
यत्:
Visheshana (Modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘पापम्’ इत्यस्य विशेषण (relative)
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्षालयेत् इत्यस्य कर्म
वार्द्धकेin old age
वार्द्धके:
Adhikarana (Time-locative/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootवार्द्धक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक
यौवनेin youth
यौवने:
Adhikarana (Time-locative/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक
अपिalso/even
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अप्यर्थक particle: also/even)
वाor
वा:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्पार्थक/disjunctive particle)
क्षालयेत्should wash away
क्षालयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√क्षल् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
एवindeed/just
एव:
Sambandha-bodhaka (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारणार्थक/emphatic particle)
तत्that
तत्:
Visheshana (Modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सर्वम्’ इत्यस्य विशेषण
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्षालयेत् इत्यस्य कर्म
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive)
कालेश्वरम्Kāleśvara
कालेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकालेश्वर (प्रातिपदिक) [काल + ईश्वर]
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘हरम्’ इत्यस्य विशेषण/नाम
हरम्Hara (Śiva)
हरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kāleśvara at Prabhāsa

Type: temple

Scene: Pilgrims approach the Kāleśvara liṅga with folded hands; a subtle stream of water and bilva leaves adorn the liṅga; ancestral figures are suggested in the background as being uplifted.

K
Kāleśvara
H
Hara
M
Mahākāleśvara

FAQs

Śiva-darśana at Kāleśvara is portrayed as a powerful purifier that benefits not only the devotee but also their ancestral lineages.

Kāleśvara/Mahākāleśvara in Prabhāsa Kṣetra (within the Prabhāsakṣetramāhātmya of the Skanda Purāṇa).

No specific rite is mandated here; the emphasis is on darśana (beholding) of Kāleśvara as the source of pāpa-kṣaya and lineage uplift.