Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

चातुर्मास्यं विधानेन दैत्यसूदनसन्निधौ । नियमेन क्षिपेद्यस्तु तस्य तुष्यति केशवः

cāturmāsyaṃ vidhānena daityasūdanasannidhau | niyamena kṣipedyastu tasya tuṣyati keśavaḥ

Celui qui, auprès de Daityasūdana (Viṣṇu), observe dûment le vœu de Cāturmāsya selon la règle et traverse cette période avec discipline et observances, celui-là réjouit Keśava.

चातुर्मास्यम्the Cāturmāsya observance
चातुर्मास्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्; कर्म (observance of Cāturmāsya)
विधानेनaccording to the prescribed rule
विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्
दैत्यसूदन-सन्निधौin the presence of Daityasūdana (Viṣṇu)
दैत्यसूदन-सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्यसूदन (प्रातिपदिक) + सन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (in the presence of Daityasūdana)
नियमेनwith discipline
नियमेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्
क्षिपेत्should spend/observe (it)
क्षिपेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्; अर्थः—'समापयेत्/अतिवाहयेत्' (to spend/complete)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्; सम्बन्धबोधकः
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/अन्वयार्थक-निपातः (contrastive particle)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचनम्
तुष्यतिis pleased
तुष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्
केशवःKeśava
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्

Sūta (deduced: Prabhāsa-khaṇḍa narration commonly via Sūta to sages)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Daityasūdana-sannidhi)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim resides near the Daityasūdana shrine through the four months, living simply, performing daily worship, maintaining restraints; Keśava is envisioned as inwardly pleased.

C
Cāturmāsya
D
Daityasūdana (Viṣṇu)
K
Keśava (Viṣṇu)

FAQs

Sustained discipline (niyama) over four months, aligned with scriptural procedure, is a direct means to gain Viṣṇu’s pleasure.

Prabhāsakṣetra, described as the locale of Daityasūdana’s presence where Cāturmāsya becomes especially fruitful.

Cāturmāsya vrata performed “vidhānena” (as prescribed) with niyamas, in Viṣṇu’s proximity.