Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

षण्मुखेन महादेवि तत्र कृत्वा महत्तपः । प्रतिष्ठितं महालिंगं कुमारेशस्ततोऽभवत्

ṣaṇmukhena mahādevi tatra kṛtvā mahattapaḥ | pratiṣṭhitaṃ mahāliṃgaṃ kumāreśastato'bhavat

Ô Grande Déesse, là, Ṣaṇmukha accomplit de grandes austérités; puis un grand Liṅga fut établi, et dès lors il fut connu sous le nom de Kumāreśvara.

षण्मुखेनby Ṣaṇmukha (six-faced Skanda)
षण्मुखेन:
Karana (Instrument/Agent-instr/करण)
TypeNoun
Rootषण्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम् तपः-विशेषण
तपःausterity; penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
प्रतिष्ठितम्established
प्रतिष्ठितम्:
Kriya/Visheshana (State/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रति + स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम्-विशेषण)
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karma/Pratipadyam (Object/Topic)
TypeNoun
Rootमहा + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कुमारेशःKumāreśa
कुमारेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Kumāreśvara (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Devī)

Scene: Ṣaṇmukha (Skanda) performing intense tapas in the coastal sacred landscape of Prabhāsa; a radiant mahā-liṅga being established, with Devī addressed as witness; the air charged with consecratory light.

Ś
Śiva
Ṣaṇmukha (Skanda/Kārttikeya)
K
Kumāreśvara
L
Liṅga
P
Prabhāsa-kṣetra
M
Mahādevī (Pārvatī)

FAQs

Tapas culminates in consecration and sacred presence; the holiness of a place is grounded in exemplary ascetic effort and divine establishment.

Kumāreśvara Liṅga at Prabhāsa-kṣetra, established through the tapas of Ṣaṇmukha (Skanda).

The verse describes Liṅga-pratiṣṭhā (establishment/consecration) as the founding act; it implies worship at the established Liṅga for merit.