Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 75

ज्ञात्वा कलियुगं घोरं हाहाभूतमचेतनम् । नियुक्तस्तत्र देवेशि रक्षार्थं विघ्ननायकः

jñātvā kaliyugaṃ ghoraṃ hāhābhūtamacetanam | niyuktastatra deveśi rakṣārthaṃ vighnanāyakaḥ

Sachant, ô Devī, l’effroyable âge de Kali—où les êtres, égarés, poussent des cris de détresse—Vighnanāyaka y fut établi pour la protection.

ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
कलियुगम्the Kali age
कलियुगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकलि + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कलेः युगम्)
घोरम्terrible
घोरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण
हाहाभूतम्become a cry of ‘hāhā’ (full of lament)
हाहाभूतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहाहा + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (हाहा-रूपं भूतम्)
अचेतनम्insentient, bewildered
अचेतनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअचेतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण
नियुक्तःappointed
नियुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootनि+युज् (धातु) → नियुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)
देवेशिO goddess (Deveśī)
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
रक्षार्थम्for protection
रक्षार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootरक्षा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; द्वितीया-तत्पुरुषार्थे अव्ययवत् (purpose expression)
विघ्ननायकःthe leader/remover of obstacles (Gaṇeśa)
विघ्ननायकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न + नायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विघ्नानां नायकः)

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya dialogue context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as Deveśi)

Scene: In the coastal Prabhāsa-kṣetra, Devī is addressed while Vighnanāyaka is installed as a vigilant guardian against Kali-yuga’s confusion and distress.

K
Kali-yuga
V
Vighnanāyaka (Gaṇeśa)
D
Devī
P
Prabhāsa-kṣetra (implied)

FAQs

In Kali-yuga, divine guardianship is emphasized—Vighnanāyaka is established to protect dharma and the sanctity of the kṣetra.

Prabhāsa-kṣetra is implied as the protected sacred region where Vighnanāyaka is stationed.

None explicitly; the verse provides theological context for invoking Vighnanāyaka as protector in Kali-yuga.