Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 86

मया दक्षिणभागे च विघ्नेशः संप्रतिष्ठितः । उत्तरे दण्डपाणिस्तु क्षेत्रमेतच्च रक्षति

mayā dakṣiṇabhāge ca vighneśaḥ saṃpratiṣṭhitaḥ | uttare daṇḍapāṇistu kṣetrametacca rakṣati

Par moi, au quartier du sud, Vighneśa a été établi; et au nord, Daṇḍapāṇi protège ce domaine sacré.

मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agentive instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम
दक्षिणभागेin the southern part
दक्षिणभागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण + भाग (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (in the southern part)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
विघ्नेशःVighneśa (Gaṇeśa)
विघ्नेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न + ईश (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (lord of obstacles)
संप्रतिष्ठितःhas been installed/established
संप्रतिष्ठितः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + स्था (धातु) → संप्रतिष्ठित (कृदन्त; क्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; 'स्थितः/प्रतिष्ठितः'
उत्तरेin the north
उत्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; दिशावाचक (in the north)
दण्डपाणिःDaṇḍapāṇi
दण्डपाणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड + पाणि (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहिः—दण्डः पाणौ यस्य सः (one who has a staff in hand)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
क्षेत्रम्the sacred field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (demonstrative)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
रक्षतिprotects
रक्षति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Śiva (addressing Devī/Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha precinct)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A map-like sacred precinct: in the south stands Vighneśa (Gaṇeśa) newly established by Śiva; in the north stands Daṇḍapāṇi, staff in hand, guarding the kṣetra boundary; the Somnātha shrine glows at the center.

V
Vighneśa (Gaṇeśa)
D
Daṇḍapāṇi
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

A sacred kṣetra is not only a place of merit but a protected divine realm, guarded by appointed deities who preserve its sanctity.

Prabhāsakṣetra, mapped with directional guardians around the holy field.

No explicit rite; it indicates kṣetra-sthāpana and kṣetra-rakṣā—installation and protection by guardian deities.